2026 йилда Ўзбекистон янги конларни ишга тушириш орқали қазиб олиш ҳажмининг кескин камайиши тенденциясини барқарорлаштиришни режалаштирмоқда. Бу ҳақда 2025 йил 11 декабрь куни Қонунчилик палатаси йиғилишида энергетика вазири Жўрабек Мирзамаҳмудов маълум қилди.
Энергетика вазири соҳадаги вазият ресурсларнинг табиий равишда камайиши туфайли мураккаб бўлиб қолаётганини таъкидлади:
«Албатта, бизнинг энг долзарб мавзуларимиздан бири — углеводородларни қазиб олиш. Бу борада шуни таъкидлаш керакки, олиб борилаётган ишларга қарамай, аслида конларимизнинг 85 фоизида, яъни уларнинг ўзлаштирилиш даражасини ҳисобга олсак, қазиб олиш суръатлари ва босим кескин пасаймоқда».
Унинг сўзларига кўра, президент топшириғи билан истиқболли ҳудудларга геология-қидирув ишлари учун қўшимча куч ва маблағ йўналтирилган:
«Бу ишлар натижасида, ўзларингизга маълумки, Қорақалпоғистоннинг Устюрт минтақасида, Мўйноқ туманида янги кон очилди. Энг қувонарлиси — бу кон аллақачон тизимга уланган ва иккита қудуқнинг ишга туширилиши туфайли [кунига] қўшимча 3 млн кубометр газ қазиб олиш имкони пайдо бўлди».
2025 йил охиригача яна 7 та қудуқни бурғилаш режалаштирилган, коммуникацияларни ўтказиш ва уланишга тайёргарлик кўрилмоқда. Вазирлик, шунингдек, «Ўзбекнефтгаз» ўз лойиҳаларини давом эттираётган бир вақтда, қидирув ишлари бўйича SOCAR билан ҳамкорлик бошланганини маълум қилди.
«Умид қиламизки, келгуси йилда янги конларни ишга тушириш ҳисобига қазиб олишнинг кескин пасайиши тенденциясини барқарорлаштиришга муваффақ бўламиз», — дея таъкидлади вазир.
«Мўйноқ-2» — мамлакатдаги энг юқори дебитли қудуқ
2025 йил ноябрь ойида Қорақалпоғистоннинг Мўйноқ туманида янги газ кони очилди, «Ўзбекнефтгаз» раҳбари Баҳодир Сиддиқов берган изоҳида қатлам босими юқори бўлгани учун уни «ноёб» деб атади.
2025 йил 26 июль куни 5000 метр чуқурликка мўлжалланган биринчи қидирув қудуғини бурғилаш пайтида 4707 метр чуқурликда газ чиқиши содир бўлди. Авария бир ой давомида бартараф этилди. Сиддиқовнинг сўзларига кўра, қудуқлардан бирида икки ой ичида қарийб 45 млрд сўм харажат билан 100 млн кубометр газ қазиб олинган.
2025 йил 12 декабрь куни «Ўзбекнефтгаз» компанияси кондаги ишларнинг бориши ҳақида маълумот эълон қилди.
Компания раҳбариятининг топшириғига биноан, худди шу контурда тўртта янги истиқболли майдон аниқланди ва у ерга бурғилаш ускуналари ўрнатилди:
«Қувонарлиси шундаки, шу кунларда улардан биринчисида юқори босим остида саноат гази олинди. Менинг ортимда кўриб турган бурғилаш ускуналарида ҳам бурғилаш якуний босқичга чиқди ва бу ердан ҳам юқори босимли газ олиниши режалаштирилган», — деди компания матбуот котиби Мўмин Ибодов.
2025 йил 31 августда пойдевори қўйилган ва ноябрь ойида якунланган «Мўйноқ-2» қудуғи Ўзбекистондаги энг маҳсулдор қудуққа айланди:
«90 кун ичида қурилган бу қудуқ бугунги кунда республикада энг юқори дебитга эга бўлган қудуқ ҳисобланади (вақт бирлиги ичида мамлакатдаги бошқа ҳар қандай қудуққа қараганда кўпроқ газ қазиб олиш мумкин бўлган қудуқ — таҳр.). Қудуқ «Ўзтрансгаз» қувурлар тизимига уланди», — деди компания мутахассиси.
Ишлар мураккаб геологик шароитларда олиб борилди: 4000–5000 метр чуқурликда бурғиловчилар жуда қаттиқ жинслар ва юқори ҳароратга дуч келишди. Сунъий олмосли Baker Hughes юқори технологик бурғилари, шунингдек, иссиққа чидамли реагентлар ва махсус ускуналардан фойдаланилди.
Асосий босқичлардан бири газни йиғиш ва тайёрлаш учун инфратузилма яратиш:
«Кўриб турганингиздек, биз газ йиғиш пунктларини қураётганмиз. Ҳозирги Мўйноқ конида биз аллақачон 12 та қудуққа мўлжалланган янги газ йиғиш пунктини қурдик».
Президент ва компания раҳбарияти ташаббуси билан янги қувур ётқизилмоқда:
«Мўйноқ конидан «Арслон» газни тайёрлаш мажмуасигача диаметри 530 мм бўлган 34 километрлик газ қувурини ётқизиш режалаштирилган. Биринчи босқичда аллақачон 10 км қувур етказиб берилди. 15 кун ичида ушбу 10 км тезкорлик билан монтаж қилинди ва ишга туширилди», — деди Устюрт газ қазиб чиқариш бошқармаси бош мутахассиси Латифжон Жуманазаров.
Иккинчи Мўйноқ қудуғи ҳам газ йиғиш пунктига уланди ва ишга туширилди.
Энергетика институти баҳосига кўра, 2024 йил якуни бўйича Ўзбекистонда тасдиқланган табиий газ захиралари 1,97 трлн кубометрни ташкил этган. Шу билан бирга, қазиб олиш сўнгги йилларда пасаймоқда — ўтган йил якуни бўйича 44,6 млрд кубометр (тўққиз ой якуни бўйича 32,2 млрд кубометр, -4,4%). 2019 йил (59,4 млрд) билан солиштирганда пасайиш 14,9 млрд кубометрни ташкил этди.
2025 йил бошидан буён уни ишлаб чиқариш 35,5 млрд кубометрни ташкил этди (-4,8% ёки 1,8 млрдга кам).
Бугунги кунда Ўзбекистон Россия ва Туркманистондан газ импорт қилади. Жорий йилнинг 10 ойида мамлакат 1,12 млрд долларлик импорт газини сотиб олди, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 16 фоизга кам. Шу билан бирга, Ўзбекистон газ экспортини 5,1 фоизга — 568,2 млн долларгача оширди. Ўзбек гази асосан Хитойга етказиб берилмоқда.
