Ўзбекистон Россиянинг «Лукойл» нефть-газ компанияси билан ҳамкорликни санкция талабларига риоя қилган ҳолда давом эттирмоқда. Бу ҳақда 2025 йил 11 декабрь куни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси мажлисида Энергетика вазири Жўрабек Мирзамаҳмудов хабар берди.
Депутат Нодирбек Тилаволдиев АҚШнинг «Лукойл»га қарши санкцияларининг компаниянинг Ўзбекистондаги лойиҳаларига таъсири ҳақида савол берди.
Энергетика вазирлиги раҳбари ишлар халқаро ҳуқуққа қатъий риоя қилган ҳолда давом этаётганини таъкидлади.
«Албатта, мавзу жуда долзарб. Биз бу масала бўйича иш олиб боряпмиз. Юзага келган вазиятдан келиб чиқиб, биз халқаро нормалар ва санкция режимларига қатъий риоя қилган ҳолда ҳаракат қиляпмиз. Биз санкцияларни жорий этишга масъул бўлган АҚШ Молия вазирлиги бўлинмаси — OFAC билан доимий ҳамкорликда ишлаяпмиз», — деди.
Вазирнинг сўзларига кўра, «Лукойл»нинг Ўзбекистондаги фаолияти тўхтатилмаган.
«Агар кўрган бўлсангиз, кеча ва бугун эрталаб бизнинг номимизга — Энергетика вазирлиги номига алоҳида хат келди, унга кўра, улар билан ишлашни давом эттириш учун умумий лицензия [хорижий активларни сотишга] муддати 2026 йил 17 январгача узайтирилган. Яъни, фаолият давом этмоқда, иш олиб борилмоқда, албатта, барча талабларга тўлиқ риоя қилган ҳолда ва доимий маслаҳатлар билан», — деди Мирзамаҳмудов.
У ҳуқуқий ечим топиш учун халқаро ҳуқуқшунослар жалб қилинганини ҳам маълум қилди:
«Бунинг учун халқаро ҳуқуқшунослар жалб қилинган, биз «Лукойл» компанияси билан биргаликда ишлаяпмиз. Ўйлаймизки, миллий манфаатларимиздан ҳамда халқаро нормалар ва халқаро ҳуқуқ талабларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон манфаатларига жавоб берадиган ечим топишга муваффақ бўламиз».
Мирзамаҳмудов президент Шавкат Мирзиёев ва Дональд Трампнинг иккита учрашувидан сўнг АҚШ билан мулоқот мустаҳкамланганини қайд этди:
«Президентимизнинг иккита учрашуви ва АҚШга ташрифлари ҳозирда тўғридан-тўғри мулоқот мавжуд бўлган шундай муҳитни яратмоқда. Албатта, биз ечим топиш устида ишлаймиз».
2025 йил 22 октябрда АҚШ «Роснефть» ва «Лукойл»га қарши санкциялар эълон қилди. Кўп ўтмай, «Лукойл» ўз хорижий активларини сотиш ниятида эканини маълум қилди. Бир неча кундан сўнг Gunvor нефть трейдери компаниянинг хорижий бизнесини сотиб олишни таклиф қилди, бироқ АҚШ Молия вазирлиги Gunvor’нинг Россия билан аввалги алоқалари туфайли бу келишувни маъқулламади.
Бугунги кунда Американинг Exxon Mobil ва Chevron компаниялари «Лукойл»нинг Россия компаниясининг энг қимматли активларидан бири бўлган Ироқдаги «Ғарбий Қурна — 2» конидаги улушини сотиб олиш имкониятини ўрганмоқда.
Активларни сотиб олишдан манфаатдор бўлган компаниялар орасида Bloomberg Абу Даби Миллий нефть компанияси (ADNOC) ни ҳам тилга олган, у компаниянинг қатор активларига, жумладан Ўзбекистондаги газ конларига қизиқиш билдирмоқда.
Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ҳукумати 2004 йилда Россия компанияси билан Бухоро вилоятидаги «Қандим-Ҳавзак-Шоди» (35 йил муддатга, 2014 йилда яна 7 йилга — 2046 йилгача узайтирилган) ва Қашқадарёдаги «Жануби-Ғарбий Ҳисор» (2007 йилда кучга кирган ва 36 йилга, 2043 йилгача мўлжалланган) лойиҳалари бўйича Маҳсулот тақсимоти тўғрисидаги битимни (МТТБ) имзолаган. «Лукойл»нинг мамлакатдаги энг йирик лойиҳаси — умумий инвестицияси 3,5 млрд доллар бўлган, йилига 8,1 млрд куб метр газ қазиб олиш қувватига эга Қандим газни қайта ишлаш комплекси.