Ўзбекистонда автомобилларга газ тўлдириш компрессор станциялари (АГТКС) ишига чекловлар киритилмоқда, бу ҳақда Энергетика вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.
Маълум қилинишича, чоралар қўшни давлатнинг газ транспорт тизимидаги техник носозлик туфайли импорт қилинаётган табиий газ ҳажмининг қисқариши билан боғлиқ.
Вазирлик маълумотларига кўра, ҳозирги вазиятда уй хўжаликлари ва ижтимоий соҳа объектлари — мактаблар, болалар боғчалари, тиббиёт муассасалари, олий ўқув юртлари, иссиқлик электр станциялари ва бошқа объектларни табиий газ билан таъминлаш устувор вазифа.
Аҳоли ва ижтимоий соҳада газ босимининг пасайишини олдини олиш мақсадида маҳаллий ҳокимликлар Энергетика вазирлиги билан биргаликда метан заправкалари ишига чекловлар киритиладиган графикларни тасдиқлади.
«Ушбу чоралар вақтинчалик эканлигини ва газ босимини нормал ҳолатга келтириш бўйича амалий ишлар олиб борилаётганини таъкидлаймиз», — дейилади Энергетика вазирлиги хабарида.
Кейинчалик вазир Ўзбекистон тизимидаги авария туфайли 6 млн куб метр газ дефицити юзага келганини маълум қилди. Шу билан бирга, тўлиқ тўлдирилган (тахминан 6,3 млрд куб метр) ва суткасига 42 млн куб метргача газ олиш таъминланадиган ер ости газ сақлаш омборлари захираларидан фойдаланилганми ёки йўқми, номаълум.
Бугунги кунда Ўзбекистон Россия ва Туркманистондан газ импорт қилмоқда. Жорий йилнинг 10 ойида мамлакат 1,12 млрд долларлик импорт газини сотиб олди, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 16% га кам. Шу билан бирга, Ўзбекистон газ экспортини 5,1% га ошириб, 568,2 млн долларга етказди. Ўзбек гази асосан Хитойга етказиб берилади.
Мамлакатда газ қазиб олиш ҳажми сўнгги бир неча йил давомида пасайиб бормоқда. Йил бошидан буён унинг ишлаб чиқарилиши 35,5 млрд куб метрни ташкил этди (-4,8%, ёки 1,8 млрд га кам).
Энергетика вазири Жўрабек Мирзамаҳмудов 2025 йил октябрь ойи охирида ёқилғи қуйиш шохобчалари иқтисодий жиҳатдан фойдали мижозлар эканлигини ва давлат уларнинг фаолиятини чеклашдан манфаатдор эмаслигини маълум қилган эди.
«Тўғри тушунинг: бизнинг заправкалар учун чекловлар киритишга ҳеч қандай манфаатимиз йўқ. Чунки, истеъмолчилар рўйхатини олсак, айнан улар — иқтисодиётга самара берадиган энг фойдали мижозларимиз. Биз уларга газни 2500 сўм нархда сотамиз, улар акцизларни ҳам қўшиб, солиқларни ўз вақтида тўлайдилар ва иқтисодий нуқтаи назардан уларнинг фаолияти давлат учун фойдали», — деган эди.
Вазирнинг сўзларига кўра, етказиб беришни чеклаш билан боғлиқ тартибга солувчи чоралар фақатгина фавқулодда ҳолатларда — масалан, кескин совуқ тушганда жорий этилиши мумкин.
Қиш мавсумида Фарғона водийсида мобил газ контейнерларини синовдан ўтказиш режалаштирилган эди, бу эҳтимол бўлган чекловлар пайтида 50 та метан заправкасининг барқарор ишлашини таъминлаши керак.
