Навоий вилоят жиноят ишлари суди Россия ва Украина ўртасидаги урушда иштирок этиш учун ҳамюртларини ёллашга уринганликда айбланган 44 ёшли ўзбекистонлик аёлга нисбатан чиқарилган ҳукмни ўз кучида қолдирди. Бу ҳақда суд апелляция инстанциясининг 2025 йил 8 июлдаги қарорида айтилган.
Иш материалларига кўра, 44 ёшли Н. У. 2024 йил октябрь ойида танишининг таклифига биноан (унинг иши алоҳида иш юритувига ажратилган) Россиянинг Самара шаҳрига жўнаб кетган. Эркак унга жанговар ҳаракатларда қатнашгани, жароҳат олгани ва бир йилда 30 минг доллардан 40 минг долларгача пул ишлаганини айтган. Шунингдек, у ҳар ойлик тўловларни олишда давом этаётганини ҳам таъкидлаган.
У таниши билан биргаликда ҳарбий можарога Ўзбекистондан ёлланма аскарларни жалб қилиш режасини тузган.
2025 йилнинг январь ойида Ўзбекистонга қайтганидан сўнг, у Навоий вилояти Давлат хавфсизлик хизмати бошқармаси билан ҳамкорлик қилган фуқаро А. П.га ҳарбий ҳаракатларда иштирок этиш эвазига моддий мукофот — ойига 4000 дан 7000 долларгача ва йилига 40 минг долларгача пул таклиф қилган, дейилади суд қарорида.
2025 йил 16 февраль куни А. П.ни Қозоғистон орқали кейинчалик Россияга жўнатиш учун Тошкент вилоятидаги «Навоий» назорат-ўтказиш пункти орқали олиб чиқиб кетишга уринган вақтда аёл ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари томонидан қўлга олинган.
Кўрсатмалар
Биринчи инстанция суди мажлисида сўроқ қилинган гувоҳ А. П. 2025 йил январь ойи охирида Россияга ишга боришни режалаштираётганида, кўчада танишлар орқали Н. У. билан танишгани ва у билан Telegram орқали мулоқотни давом эттирганини маълум қилди.
«Н. У. менга Самарада иш борлигини айтди. Мен кўпроқ пул ишлашни хоҳлашимни айтганимда, у бир жой таклиф қилди, у ерда бир йиллик шартнома учун 40 минг доллар тўланиши, ҳар ойда эса жанговар ҳаракатларда иштирокига қараб 170 минг рублдан 300 минг рублгача ($2000-3500) тўланишини айтди. Маълум бўлишича, гап Россия ва Украина ўртасидаги қуролли можарода иштирок этиш ҳақида кетган. У Самарада бир таниши борлиги, унинг орқали мени урушга юбора олишини айтди ва бунинг эвазига мен шартномадаги 40 минг долларнинг 10 минг долларини ўша танишга беришим керак эди», — деди.
Бундан ташқари, аёл А. П.га яна 5000 доллар берса, икки ойлик хизматдан сўнг уни «махсус оёғидан яралаш» мумкинлигини ва у касалхонага тушиб, тирик қолишини айтган.
Эркак қурол ишлатишни билмаслигини айтганида, аёл, унинг кўрсатмаларига кўра, «Икки ой ичида ўргатишади — бу муаммо эмас», деб жавоб берган.
Дастлаб уни самолётда жўнатиш режалаштирилган эди, аммо чипталар қимматлиги ва унинг танишининг кўрсатмалари туфайли таксида боришга қарор қилинди. Россия ва Украина ўртасидаги урушда иштирок этиш жиноий жавобгарликка сабаб бўлишини тушунган А. П. 2025 йил 15 февраль куни ички ишлар органларига ариза берган.
У батафсил кўрсатмалар берди ва тезкор ходимлар томонидан берилган қурилмага айбланувчи билан суҳбатларини ёзиб олиб, терговга ёрдам беришга рози бўлди.
Ҳукм
Кармана туман жиноят ишлари суди 2025 йилнинг 19 май куни судланувчини Жиноят кодексининг 25-моддаси орқали 154-моддаси 2-қисмида (ёлланма аскарни ёллаш, ўқитиш, молиялаштириш ёки уни бошқача тарзда моддий таъминлашга, худди шунингдек, уни қуролли можаро ёки ҳарбий ҳаракатларда ишлатишга суиқасд қилиш) айбли деб топиб, 57-моддани (юмшоқроқ жазо тайинлаш) қўллаган ҳолда 3 йилга озодликдан маҳрум қилиш жазосини тайинлади.
Суд мажлисида аёл ўз айбига тўлиқ иқрор бўлди ва қилган ишидан пушаймонлигини билдирди.
Шундан сўнг, маҳкума Н. У. апелляция шикояти киритиб, озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган енгилроқ жазо тайинлашни сўради.
2025 йил 8 июль куни Навоий вилоят жиноят ишлари судининг апелляция инстанцияси шикоятни қаноатлантирмади ва ҳукмни ўзгаришсиз қолдирди.