Самарқанд вилояти Пайариқ тумани жиноят ишлари бўйича судида 2025 йил 4 декабрь куни профилактика инспекторига нисбатан ҳукм ўқилди. Суд уни 17 ёшли ўсмирни озодликдан маҳрум қилиш билан қўрқитишда айбдор деб топди, натижада йигит ўз жонига қасд қилган.
«Бу бола қамалади»
2025 йил 20 февраль куни ички ишлар органларига Самарқанд вилояти Булунғур тумани «Килдон» маҳалласида яшовчи 17 ёшли Б. Б. амакиси Б. К.га тегишли Cobalt автомобилини ўзбошимчалик билан ҳайдаб кетгани ҳақида хабар келиб тушган.
Ўсмир автомобилда Жиззах вилояти Зарбдор туманигача бориб, ўша ерда тунаб қолган. 2025 йил 21 февраль куни профилактика инспектори Икром Ҳазратқулов (кейинги ўринларда — И. Ҳ.) ўсмирнинг қариндошлари билан бирга ўша ерга бориб, уни топган ва қайтариб олиб келган.
Инспектор ўсмирнинг амакиси ва онасига (К. К.) йигитни қайтариш учун Зарбдор тумани ИИБ ходимларига гўёки 400 минг сўм берганини айтган ва бу пулни пластик картасига ўтказиб беришни талаб қилган.
ИИБ ходими, шунингдек, қариндошларига: «Бу бола қамалади, қонун олдида жавоб бериши керак», деб айтган ва ўсмирни ўзи билан олиб кетган. Бунда у ҳеч қандай ҳужжат расмийлаштирмасдан, уни кечгача ўзи билан олиб юргани аниқланган. Сўнгра онасига қўнғироқ қилиб, ўғлини олиб кетиш учун ИИБ биносига келишни сўраган. Уни кутмасдан, тахминан соат 23:00 ларда инспектор Б. Б.ни уйига олиб келиб, қариндошларига қолдирган.
Қилмиши учун қамалиши мумкинлигини эшитган ўсмир кучли қўрқув ҳолатига тушган. 2025 йил 22 февраль куни уйидаги молхонада ўзига канистрадаги дизель ёқилғисини сепиб, ўт қўйган. Ўсмир оғир куйиш жароҳатлари билан шифохонага ётқизилган, бироқ икки ойдан кўпроқ вақт ўтиб — 6 май куни Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Самарқанд филиалида вафот этган.
«Қўллари қалтирарди»
Марҳумнинг онаси судда профилактика инспектори ўғлини уйга олиб келиб, уни бўлимга олиб кетишини ва у қамоққа олинишини айтганини тасдиқлади. Қайниси аёлни тинчлантириб, ҳамма масалани эртаси куни ҳал қилишларини айтган.
«Ўша куни соат 23:00 атрофида ухлаётганимда профилактика инспектори И. Ҳ. қўнғироқ қилиб: «1-сонли ИИБга ёлғиз келинг, ўғлингиз масаласини ҳал қиламиз», деди. Мен боролмаслигимни айтдим. Тахминан 30 дақиқадан сўнг И. Ҳ. ўғлимни уйга олиб келиб ташлаб кетди. Ўғлим олдимга кирганда қўрқув ва стресс ҳолатида эди. Қўлларидан тутдим, улар қалтирарди. Ўзини яхши ҳис қиляптими-йўқми деб сўрадим — у «яхши» деб жавоб берди ва бошқа ҳеч нарса демади. Уни укасининг ёнига ётқиздим ва ўзим ҳам эрталабгача уларнинг ёнида ухладим. Эрталаб ўғлим укаси билан бирга молларга қараш учун чиқди. Бироздан кейин кичик ўғлим югуриб келиб, акаси ўзига ўт қўйганини айтди. Мен дарҳол молхонага югурдим ва ўғлимнинг ерда яланғоч, куйган ҳолда ётганини кўрдим. Уни ташқарига олиб чиқдим, шунда у қамоқда ўтиришни хоҳламаслигини айтди», — деди аёл.
У инспектор ўғлига босим ўтказгани ва уни қўрқитганини таъкидлади: «Инспектор ўғлимни қамоқ билан қўрқитиб, уни 1-сонли ИИБ биносида соат 23:30 гача ушлаб турган ва босим ўтказган. Бу ҳақда ўғлим менга ва қайним Б. К.га айтиб берганди, биз унинг сўзларини видеога ёзиб олганмиз. Инспектор ўғлимнинг бўйнига «Килдон» маҳалласида содир бўлган жиноятларни илиб, қаматиб юборишини айтиб босим ўтказган».
Инспекторнинг кўрсатмалари
Судланувчи И. Ҳ. судда айбига қисман иқрор бўлди, бироқ унинг кўрсатмалари ўсмир онасининг сўзларидан фарқ қилади.
ИИБ ходими аввал ўсмирнинг амакиси билан телефонда гаплашганини, у жияни Зарбдор туманидаги бир қизнинг олдига кетганини айтганини билдирди.
«Эртаси куни ишга келганимда олдимга Б. К. ва К. исмли йигит келишди ва биз Зарбдор туманига кетдик. «Сангзор» постига етганимизда Б. К.га Зарбдор тумани ИИБ ходимлари қўнғироқ қилиб: «Келинглар, болани топдик», дейишди. Шундан сўнг биз ортга қайтдик. К.нинг автомобили давлат рақамисиз бўлгани учун ЙПХ ходимлари уни жарима майдончасига қўйишди ва биз йўловчи машинада Зарбдор ИИБ маъмурий биносига бордик», — деди инспектор.
«У ерда амакиси жиянини уришди. ИИБ ходимлари билан бирга боладан нега бундай қилганини сўрадик. У амакиси Б. К. уйдаги товуқ ва ғозларга қарамагани учун уни урганини, шу сабабли қўрқиб амакисининг машинасида кетиб қолганини айтди… Б. Б. ялина бошлади: «Ака, 400 минг сўм қарз бериб туринг, телефонимни олиб қўяй, амаким билмасин, агар билса мени ўлдиради, амакимнинг характери оғир», деди. У машинага ўтиргандан сўнг мен Б. Б.га 400 минг сўм бердим… Уйга қайтаётганда овқатланиш учун тўхтаганимизда Б. Б. менга оиладаги вазият ҳақида гапириб бериб, ёрдам сўради. У: «Ака, илтимос, амаким менга қандай муносабатда бўлаётганини кўрдингиз, ёрдам беринг, агар унинг ёнида қолсам мени ўлгунча уради», деди ва гўёки ЙПХ ходимларига жарима тўлаш учун қариндошларидан пул сўрашни таклиф қилди», — деди инспектор.
У, шунингдек, йигитнинг ўзи: «Мени ўзингиз билан ишга олиб кетинг», деб машинасига ўтирганини таъкидлади.
«Амакиси қўнғироқ қилиб: «Қаерга кетдингиз?» деб сўради, мен уйга кетганимни айтдим. Б. Б.нинг онасига қўнғироқ қилдим, у жавоб бермади. Холаси Г. жавоб берди, у болани уйига олиб келишни айтди. Мен Б. Б.ни холасига топширдим. Уларга ҳеч қандай босим ёки зўравонлик бўлмаганига ишонч ҳосил қилиш учун уни кўздан кечиришни ва эртага мактабга олиб боришларини, ўша ерда гаплашиб олишимизни айтдим», — деди ИИБ ходими.
Судланувчи Б. Б.нинг онаси ёки қариндошларидан пул талаб қилмаганини ва эҳтимолий харажатлар билан боғлиқ ҳеч нарса демаганини билдирди. «Мен Б. К.га жияни Б. Б. қамалиши мумкинлигини ва шунинг учун пул сарфлаш кераклигини айтмаганман. Бу гаплар — ёлғон», — деди.
Ҳукм
Суд суд тергови ва жабрланувчи томоннинг кўрсатмалари ҳамда мавжуд далилларни таҳлил қилиш давомида ходимнинг айби тўлиқ исботланган деган хулосага келди.
И. Ҳ. Жиноят кодексининг 168-моддаси 3-қисми «в» банди (хизмат мавқеидан фойдаланган ҳолда содир этилган фирибгарлик) ва 207-моддаси 3-қисми «а» банди (одам ўлимига сабаб бўлган мансабга совуққонлик билан қараш) бўйича айбдор деб топилди.
У 2,5 йил муддатга манзил-колонияда жазо ўташ учун озодликдан маҳрум қилинди. Шунингдек, у икки йил муддатга ички ишлар органлари тизимида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум этилди.