Ўзбекистон Экология ва иқлим ўзгаришлари бўйича Миллий қўмитаси саноат корхоналаридан 2025 йил 1 декабргача атмосферага зарарли моддалар чиқиндиларини икки баравар қисқартиришни талаб қилди.
Қўмитада эслатишларича, бу талабни бажармаган корхоналар Экология ва иқлим ўзгаришлари бўйича Миллий қўмита қарори билан 10 иш кунигача бўлган муддатга вақтинча тўхтатилиши ёки «Экологик назорат тўғрисида»ги қонуннинг 22-моддаси асосида тугатилиши мумкин.
«Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги қонуннинг 24-моддасига кўра, кутилаётган ноқулай метеорологик шароитларда корхоналар атмосферага ифлослантирувчи моддалар чиқарилишини камайтириш ёки бартараф этиш бўйича чоралар кўриши шарт.
Экологик мажбуриятларни бажармаган корхоналарга нисбатан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 85-1-моддаси (Қурилиш майдончаларида атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш талабларига риоя қилмаслик), 95-моддаси (Табиий муҳитни тиклаш ва табиий муҳитга зарарли таъсир оқибатларини бартараф этиш чораларини кўрмаслик) ва 197-6-моддаси (Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари давлат инспекторининг қонуний фаолиятига тўсқинлик қилиш, шунингдек, унинг кўрсатмаларини бажармаслик) бўйича маъмурий чоралар қўлланилади.
Атмосфера ҳавосининг ифлосланишига сабаб бўлган корхоналар жиноий жавобгарликка ҳам тортилиши мумкин.
Эслатиб ўтамиз, атроф-муҳитга таъсир даражаси бўйича I ва II тоифаларга кирувчи корхоналар қуйидагиларга мажбур:
- атмосферага зарарли чиқиндиларни таҳлил қилувчи автоматик мониторинг станцияларини ўрнатиш ва уларни экологик органлар билан интеграция қилиш;
- юқори самарали чанг-газ тозалаш қурилмалари ва маҳаллий тозалаш иншоотларини ўрнатиш, шунингдек, мавжудларини модернизация қилиш;
- санитария-ҳимоя зоналарини автоматлаштирилган стационар кузатув постлари билан жиҳозлаш.
Талабларни бажармаган компаниялар учун атроф-муҳитни ифлослантирганлик учун компенсация тўловларини беш баравар ошириш назарда тутилган.
Экология қўмитаси қурилиш ташкилотларини қурилиш майдончаларида ҳавони ҳимоя қилиш талабларига сўзсиз риоя қилиш зарурлиги ҳақида ҳам қатъий огоҳлантирди.
Хусусан, улар қуйидагиларга мажбур:
- қурилиш ишлари пайтида ҳавога чанг ва қум зарраларининг кўтарилишига йўл қўймаслик;
- қурилиш майдончаларининг кириш ва чиқиш жойларига осма пуркагичлар ва суғориш тизимларини ўрнатиш;
- автотранспорт воситалари ғилдиракларини мажбурий ювиш учун ювиш пунктини ташкил этиш;
- чанг тарқалишининг олдини олиш учун қурилиш майдончасини тўсиқлар, ҳимоя қопламалари ва махсус материаллар билан жиҳозлаш.
«Мазкур талаблар бажарилмаган тақдирда, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга мувофиқ жарималар ва бошқа маъмурий чоралар қўлланилиши, шунингдек, фаолият 10 иш кунигача тўхтатилиши ёки тўлиқ тугатилиши мумкин», — дейилади қўмитада.