Ўзбекистонда олиб кириш божхона тўловларидан озод қилинадиган экологик ускуналар рўйхати кенгайтирилди. Бу Ўзбекистон президентининг 2025 йил 25 ноябрдаги пойтахтдаги экологик вазиятни яхшилаш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирлар тўғрисидаги фармонида назарда тутилган.
Ҳужжатга кўра, импорт қилишда қуйидагилар божхона тўловларидан озод қилинади:
- ихтисослаштирилган экологик лабораториялар учун асбоб-ускуналар ва жиҳозлар (ТН ТИФ 9027);
- автоматлаштирилган кичик мониторинг станциялари (ТН ТИФ 9027);
- чиқиндиларни назорат қилиш бўйича автоматик станциялар (ТН ТИФ 9027);
- автоматик кузатув постлари (ТН ТИФ 9027);
- чанг-газ тозалаш ускуналари (ТН ТИФ 8421);
- маҳаллий сув тозалаш иншоотлари (ТН ТИФ 8421);
- фуқаролар ва тадбиркорлар томонидан олиб кириладиган маиший ҳаво тозалагичлар (ТН ТИФ 8509 80).
Божхона тўловларидан озод қилиш Тошкент ва бошқа шаҳарларда экологик вазият ёмонлашган бир пайтда маиший тозалагичларни арзонлаштириши керак. Бугунги кунда тозалагичларни импорт қилишда 20% миқдорида, лекин бир донаси учун 3 доллардан кам бўлмаган божхона божи белгиланган. Шу билан бирга, ҳаво сифатини мониторинг қилиш ускуналари ва чанг-газ тозалаш қурилмалари (ТН ТИФ 9027 ва 8421) бугунги кунда ҳам божхона тўловларига тортилмайди.
Бунда ҳаво намлагичлар рўйхатга киритилмаган.
Asaxiy интернет-дўкони 2025 йил ноябрь ойи бошидан буён Ўзбекистонда ҳаво тозалагичларга талаб жадал ўсаётганини маълум қилди. Компания маълумотларига кўра, сотувлар 3-4 баравар ошган. Талабнинг юқорилиги туфайли кўплаб машҳур моделлар, жумладан Xiaomi ва Philips линейкаларининг бир қисми тақчилликка учраган. Янги етказиб беришлар фақат декабрь ойининг иккинчи ярмида кутилмоқда. Юқори талаб ва қурилмалар етишмаслиги фонида нархлар кескин кўтарилди.
Ўзбекистонга маиший ҳаво тозалагичлар импорти сўнгги йилларда катта ўсишни кўрсатаётгани ҳақида хабар берилган эди. Агар 2022 йилда мамлакатга 2000 га яқин қурилма олиб кирилган бўлса, 2024 йилда — 16 мингдан ортиқ, 2025 йилнинг тўлиқ бўлмаган даврида эса — 18 мингдан ортиқ олиб кирилган.