Ўзбекистонда Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятидаги иссиқхона хўжаликларини табиий газ билан барқарор таъминлаш бўйича таклифлар ишлаб чиқилади. Бу президентнинг 2025 йил 18 ноябрдаги қарори билан тасдиқланган экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ислоҳотларни янада мустаҳкамлаш чора-тадбирлари дастурида назарда тутилган.
Ҳужжатга кўра, декабрга қадар қуйидагилар топширилган:
- иссиқхона хўжаликларининг табиий газга бўлган эҳтиёжи, мавжуд қувватлар ҳамда тармоқларга уланиш имкониятларини таҳлил қилиш;
- иссиқхоналар жойлашган туманлардаги газ тақсимлаш тармоқларининг техник ҳолати ва қувватларини инвентаризациядан ўтказиш;
- табиий газдан ва муқобил энергия манбалари — ёқилғи (биотўпиқ) ва қуёш энергетикасидан самарали фойдаланиш салоҳиятини ўрганган ҳолда энергия тежовчи иситиш технологияларини жорий этиш;
- узлуксиз газ таъминотини таъминлайдиган мавсумий жадваллар, лимитлар ва тариф механизмларини такомиллаштириш ҳамда иссиқхона хўжаликлари ишида тўхташларнинг олдини олиш чораларини кўриш.
Энергетика вазирлиги, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ҳокимликлари, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, шунингдек, Экология ва иқлим ўзгаришлари бўйича Миллий қўмита вазифанинг бажарилиши учун масъул этиб белгиланди.
Эслатиб ўтамиз, президентнинг октябрь ойидаги фармони билан табиий газ билан ишловчи иссиқхона хўжаликларига октябрь-март ойларида табиий газ ҳар ой учун 50 фоиз олдиндан тўлов шарти билан кафолатланган ҳажмларда етказиб берилиши белгиланган эди.
Энергетика вазирлигига ҳар йили 1 октябргача (2025 йил учун — 10 кун ичида) кафолатланган ҳажмларда табиий газ етказиб бериш бўйича шартномалар тузилишини таъминлаш топширилган. Бунда шартномаларда етказиб берувчининг табиий газни кам етказиб бериши натижасида ҳосил йўқотилишига олиб келган зарар учун жавобгарлиги аниқ белгилаб қўйилиши керак.
Бунга тадбиркорларнинг ўғитларнинг юқори нархи, газ таъминотидаги нобарқарорлик ва кредит юкидан шикоятлари сабаб бўлган, бу эса аллақачон 600 гектардан ортиқ майдондаги иссиқхоналар ишининг тўхташига олиб келган. Яна 128 гектар қарздорлик туфайли банклар балансига ўтган.
2025 йилнинг январида Экология вазирлиги Тошкент вилояти ва Тошкент шаҳрида атмосфера ҳавосига зарар етказувчи 46 та иссиқхона фаолияти тўхтатилганини маълум қилган эди. Ўшанда 426 та иссиқхона эгалари чанг-газ тозалаш ускуналарини ўрнатиш зарурлиги ҳамда ёқилғи сифатида резина ва бошқа чиқиндилардан фойдаланиш тақиқлангани ҳақида огоҳлантирилган.
2024 йил январь ойида вазирлик Тошкент атрофида «яшил» ҳалқа ўрнига, аслида кўмирда ишлайдиган ва ҳавони ифлослантирадиган иссиқхоналардан иборат «кулранг» ҳалқа пайдо бўлганини хабар қилган эди. Экология вазирлиги атмосфера ифлосланишининг бошқа асосий сабабларини ҳам санаб ўтган.