Йўл бўйидаги пуллик тўхташ жойлари оператори Poytaxt Parking шаҳар ҳокимлиги ва Экология қўмитаси билан ҳамкорликда илгари мавжуд бўлган, аммо асфальтланган ёки бетонланган жойларда яшил зоналарни тиклаш лойиҳасини бошлади.
Лойиҳа 2026 йил 18 март куни Бухоро кўчасидаги (Навоий театри қаршисидаги) узунлиги қарийб 44 метр бўлган участкадан бошланди, у ерда яқинда пуллик тўхташ жойлари ташкил этилган эди. Келгусида кадастр ҳужжатларида кўзда тутилган яшил зоналарни тиклаш ишларини янги тўхташ жойларини яратиш бўйича барча лойиҳаларда ҳисобга олиш режалаштирилмоқда.
Илгари икки томонлама, ҳозирда эса бир томонлама бўлган Бухоро кўчасининг кенглиги камида олтита автомобиль бўлагига тенг. Назорат йўқлиги сабабли у охирги вақтларда машиналар учун тор йўлакли улкан турар жойга айланиб қолган эди. Ҳозир бу ерда кўчанинг иккала томонида тўхташ жойлари «арча» шаклида чизилган.
Streetpark Systems компанияси бош директори Қудратбек Ёқубов «Газета.uz» билан суҳбатда пуллик тўхташ жойлари бўйлаб жойлашган бизнес вакиллари лойиҳани қўллаб-қувватлашига ва шаҳарни «очиш»га ҳисса қўшишига умид билдирди. Кўплаб тадбиркорлар пуллик тўхташ жойларининг самарасини аллақачон баҳолаб улгурдилар — улар тартибни сақлашга ва илгари тўхташ имконсиз бўлган жойларда ташриф буюрувчилар учун бўш жойлар бўлишини таъминлашга имкон беради.
Қуриган ёки кесилган дарахтлар ўрнига янгилари, шунингдек, декоратив буталарнинг қайтарилиши кўчаларга соя ва салқинлик олиб келади, қуёшдан қизиш даражасини ва чангни камайтиради, шунингдек, эстетик жиҳатдан ташқари, ёмғир сувлари тизимига тушадиган юкламани пасайтиради.
Кўча хиёбон эканини ҳисобга олиб, экиш учун ёш (6−7 ёшли) эман дарахтлари танланди, деди ландшафт дизайнери Ринат Аюпов. Тўртта эман дарахти бир-биридан ва мавжуд эманлардан тенг масофада, дарахтлар қаторида узилишлар яққол кўриниб турган жойларга экилди.
«Ҳар бир келгуси лойиҳа учун дарахтлар алоҳида — у ёки бу кўчада аллақачон ўсиб турган ўсимликларга қараб танланади», — деб таъкидлади.
Қўшимча равишда 240 та спирея бутаси экилди — бу маҳаллий иқлимга мос келадиган, кўп йиллик ва инжиқ бўлмаган ўсимлик. Тез орада улар гуллашни бошлаши керак. Дарахтлар ҳам, буталар ҳам маҳаллий кўчатхонада етиштирилган, бу эса харажатларни камайтириш имконини берди.
Ўсимликлар атрофидаги ер мульчаловчи материал — ёғоч қипиғи (шепа) билан қопланди.
«Мульча нафақат декоратив функцияни бажаради, балки тупроқда намликни сақлашга ёрдам беради, иқлимимиз шароитида чангни камайтиради, ўғит вазифасини ўтайди ва фойдали микроорганизмлар кўпайишига ёрдам беради», — деб тушунтирди мутахассис.
Poytaxt Parking яшил зона тикланадиган навбатдаги жой сифатида Шастри кўчасини — Ҳиндистон давлат арбоби ҳайкали қаршисидаги ҳудудни кўрсатди. Бу ерда ҳам ўтган йилларда катта дарахтлар йўқотилган, янги асфальт ётқизилиб, у йўлка билан тенглашгандан сўнг, пиёдалар ҳудудида ўзбошимчалик билан тўхташ жойи ҳосил бўлган эди.
Шаҳарда бундай участкалар юзлаб ва минглаб топилади. Компаниядагилар барча собиқ яшил майдонларни тиклаш учун ресурсларга эга эмасликларини айтиб, бизнес ва расмийларнинг фаол ҳамкорлигидан умид қилмоқдалар.
Шуни таъкидлаш жоизки, кўчаларда ўзбошимчалик билан тўхташ жойлари ҳосил бўлмаслиги учун Йўл-патруль хизмати ҳам тартибни фаолроқ назорат қилиши керак. Кўча ва чорраҳаларни қайта ташкил этиш ишларига эса яқинда ташкил этилган Йўл ҳаракатини ташкил этиш маркази қўшилиши зарур.
Ушбу ҳудуддаги деярли барча чорраҳалар, шунингдек, айрим пиёдалар йўлаклари машиналар билан тўлиб кетган. Poytaxt Parking’нинг махсус машиналари тўхташ қоидалари бузилишини қайд этмоқда, бироқ кўчаларда тартибни фақат мувофиқлаштирилган иш орқали таъминлаш мумкин.