Ўзбекистонда фосфогипсни қайта ишлаш ва сульфат кислотаси ишлаб чиқариш бўйича лойиҳани ишга тушириш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда «Ўзкимёсаноат» компанияси бошқаруви раиси Одил Темиров «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, 2026 йил 11 март куни президент ҳузурида ўтган йиғилишда тармоқ янги ишлаб чиқариш занжирларини ривожлантириш ва юқори қўшилган қийматли маҳсулотлар яратиш учун катта салоҳиятга эга экани қайд этилган. Давлат раҳбари ушбу имкониятлардан фойдаланишни жадаллаштириш бўйича топшириқлар берган.
Экологик масалаларга алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, «Аммофос-Максам» корхонаси фаолияти давомида ҳосил бўлган ва тўпланиб қолган фосфогипс чиқиндиларини қайта ишлаш муҳокама қилинди. Бу фосфорли ўғитлар ва фосфор кислотаси ишлаб чиқаришнинг қўшимча маҳсулоти (чиқиндиси) ҳисобланади.
«Инвестиция лойиҳалари доирасида экологик муаммоларни ҳал қилишга қаратилган ташаббуслар ҳам кўриб чиқилмоқда. Хусусан, «Аммофос-Максам» корхонаси атрофида 78 миллион тонна технологик чиқинди — фосфогипс тўпланиб қолган», — деди.
Шу муносабат билан президент ушбу чиқиндиларни қайта ишлаш ва «бугунги кунда талаб юқори бўлган» сульфат кислотасини ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга оширишни тезлаштиришни буюрди.
«Лойиҳанинг амалга оширилиши сульфат кислотасини олтингугуртдан эмас, балки қайта ишланган фосфогипсдан ишлаб чиқариш имконини беради. Бунинг учун технология синчиклаб ўрганилди ва танлаб олинди, энди уни жорий этишни тезлаштириш вазифаси қўйилди», — деб таъкидлади Темиров.
Унинг сўзларига кўра, давлат раҳбари йил якунига қадар лойиҳани амалга ошириш бўйича аниқ чора-тадбирларни белгилаш ва инвестициялар ҳажмини камида икки баравар ошириш бўйича топшириқ берган.
«Аммофос-Максам» — Ўзбекистоннинг энг йирик корхоналаридан бири бўлиб, 1969 йилда ишга туширилган (Олмалиқ кимё заводи) ва Қизилқум кони фосфоритлари асосида мураккаб азот-фосфорли ўғитлар ишлаб чиқаради, дейилади компания сайтида. Корхона «Ўзкимёсаноат» давлат акциядорлик компанияси таркибига киради.