Зўравонликдан жабрланганларнинг мурожаатларини қайта ишлаш бўйича ягона моделни жорий этиш Ўзбекистон президентининг 2026 йил 3 мартдаги фармонида кўзда тутилган. Ушбу тизим қандай ишлаши ҳақида Nemolchi.uz зўравонликка қарши лойиҳа асосчиси Ирина Матвиенко «O‘zbekiston 24» телеканалига берган интервьюсида сўзлаб берди.
«Бундай тизимнинг пайдо бўлиши муҳим, чунки кўпинча зўравонликдан жабрланган хотин-қизлар турли идораларга югуришга мажбур бўлишади. Алоҳида — адолатга эришиш учун, алоҳида — тиббий ёрдам олиш учун, алоҳида — ижтимоий ёрдам учун. «Ягона дарча» тизимини жорий этиш режалаштирилган бўлиб, унда аёл ёки қиз бола битта кириш нуқтасига мурожаат қилади ва унга барча зарур хизматлар кўрсатилади. Бу жабрланувчига йўналтирилган ёндашув бўлиб, ретравматизация (қайта руҳий жароҳат олиш)нинг олдини олиш имконини беради», — деб таъкидлади Ирина Матвиенко.
Янги O‘smir-signal модули
2026 йил якунига қадар Ички ишлар вазирлигининг жиноят ва ҳодисаларни ҳисобга олиш электрон тизимида O‘smir-signal («Ўсмир сигнали») модулини ишлаб чиқиш режалаштирилган. У эрта никоҳ ва 16 ёшгача бўлган даврдаги ҳомиладорлик билан боғлиқ ҳолатлар ҳақида хабардор қилиш имконини беради.
Ўзбекистон Маҳалла уюшмаси бўлим бошлиғи Исломиддин Холиқов маҳаллалар ҳам зўравонлик ва эрта никоҳларнинг олдини олишда иштирок этишини қайд этди.
«Маҳалла тизимида фаолият юритаётган ходимлар учун асосий вазифалардан бири эрта никоҳ ва эрта ёшдаги ҳомиладорликнинг олдини олиш, шунингдек, болалар ва аёлларга нисбатан тазйиқ ҳамда зўравонлик масалаларини ҳал этиш ҳисобланади. Давлат раҳбарининг фармонида фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, ФҲДЁ органлари, таълим, соғлиқни сақлаш ва диний соҳа вакиллари зиммасига бу борада алоҳида вазифалар юклатилган», — деди.
2026 йил 1 апрелдан бошлаб ҳимоя ордерини олган жабрланувчи хотин-қизларнинг алоқа воситаларига (телефон, планшет ва бошқа қурилмалар) уларнинг розилиги билан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг my.ihma.uz мобил иловаси («SOS» чақируви) ўрнатилади.
Илова тазйиқ ва зўравонлик ҳолатлари ҳақида зудлик билан хабар бериш имконини таъминлайди. Тугма босилганда, 5 км радиусда бўлган ИИБ ходимлари 10 дақиқа ичида етиб келишлари керак бўлади.