Қамчибек Ташиев Вазирлар Маҳкамаси раисининг ўринбосари — Қирғизистон Давлат миллий хавфсизлик қўмитаси раиси лавозимидан озод этилди. Бу ҳақда мамлакат Президенти маъмуриятининг расмий Telegram-каналида хабар берилди.
Кейинчалик унинг ўринбосарлари — Қурванбек Авазов, Элизар Сманов ва Даниэль Рисалиев ҳам ишдан бўшатилгани маълум бўлди.
МХДҚ раиси вазифасини бажарувчи этиб Жумгалбек Шабданбеков тайинланди. У 2020 йилдан буён 9-хизмат бошлиғи ва МХДҚ раиси ўринбосари лавозимида ишлаб келаётган эди. Шабданбеков 55 ёшда. 2022 йилда унга генерал-майор унвони берилган.
Президент маъмурияти Шабданбековнинг номзоди кейинчалик Давлат миллий хавфсизлик қўмитаси раиси лавозимига тайинланиши учун Жогорку Кенешга келишиш учун киритилишини аниқлаштирди.
Қамчибек Ташиев 2020 йил октябрь ойидан буён Давлат миллий хавфсизлик қўмитасига раҳбарлик қилиб келаётган эди.
Президент матбуот котиби Аскат Алагозов Президент Садир Жапаровнинг сўзларидан иқтибос келтирди: «Мен бу қарорни, авваламбор, давлатимиз манфаатлари йўлида, жамиятда, жумладан, давлат тузилмалари ўртасида бўлинишга йўл қўймаслик, аксинча — бирликни мустаҳкамлаш мақсадида қабул қилдим».
Маҳаллий 24.kg нашрининг ёзишича, Қамчибек Ташиев ва мамлакатнинг амалдаги президенти Садир Жапаров ўртасидаги кўп йиллик муносабатлар доимо мамлакатдаги энг барқарор ва таъсирли сиёсий иттифоқлардан бири сифатида қаралиб келган.
«Уларнинг ҳамкорлиги ҳокимият тепасига келгунга қадар анча олдин бошланган: ҳали 2010 йилларнинг бошида улар сиёсий жараёнларда бир неча бор бир томонда туриб чиқиш қилганлар, 2012 йилдаги умумий жиноий эпизодни бошидан кечирганлар, бу эса уларнинг шахсий алоқаларини фақат мустаҳкамлаган. 2020 йил октябрь воқеаларидан сўнг тандем узил-кесил шаклланди: Садир Жапаров президентлик постини эгаллади, Қамчибек Ташиев эса МХДҚ раҳбари этиб тайинланди ва куч ишлатар блокининг асосий таянчига айланди. Айнан у энг шов-шувли ишларни назорат қилган, куч ишлатар сиёсатини шакллантирган ва де-факто президент жамоасининг энг яқин ишончли вакили бўлган», — деб ёзади нашр.
Ташиевнинг истеъфоси Қирғизистонда бўлажак президентлик кампанияси ва амалдаги давлат раҳбарининг ваколат муддатлари билан боғлиқ мунозаралар кучайган пайтда юз берди. 2026 йил февраль ойи бошида бир гуруҳ таниқли давлат ва жамоат арбоблари Президент Садир Жапаровга муддатидан олдин президентлик сайловларини ўтказиш ташаббуси билан мурожаат қилган эди. Баъзи экспертлар Ташиев олий лавозим учун бўлажак курашга киришиши мумкинлигини тахмин қилмоқдалар.
Хатни имзолаганлар амалдаги президент 2021 йилда эски Конститутция бўйича сайланганини, ўша йилнинг апрель ойида қабул қилинган янги Конститутция эса давлат раҳбарининг ваколат муддатини беш йил этиб белгилаганини қайд этганлар. Шу билан бирга, 2021 йил 5 майда кучга кирган «Қирғизистон Республикаси Конститутцияси тўғрисида»ги қонунда 2021 йилда олти йилга сайланган президент ўз ваколатларини янги Конститутцияга мувофиқ амалга ошириши, ушбу муддат эса унинг биринчи муддати ҳисобланиши тушунтирилган.
Хатда таъкидланишича, шу сабабли ҳуқуқшунослар ва сиёсий арбобларнинг фикрлари иккига бўлинган: баъзилар чиқиш йўлини муддатидан олдин сайловлар ўтказишда кўрса, бошқалар олти йиллик муддат тугашини кутиш зарурлигини таъкидламоқда.
Парламент депутатлари аввалроқ навбатдаги президентлик сайловлари санасини 2027 йил 24 январь деб тасдиқлаган эдилар.