Кредит калькулятори

Кўчмас мулк ва автомобиллар учун онлайн ҳисоблаш

Ҳисоблаш
Жамият 12/02/2026

Конституциявий суд судьяси нима учун 70 ёшдан ошган бўлиши мумкин — Судьялар олий кенгаши тушунтириши

Ўзбекистон Судьялар олий кенгаши Конституциявий суд судьяси лавозимида 74 ёшли Мирзо-Улуғбек Абдусаломовнинг ваколатлари узайтирилиши юзасидан ижтимоий тармоқларда келиб чиққан мунозараларга муносабат билдирди.

2026 йил 6 февраль куни Олий Мажлис Сенатининг ялпи мажлисида Абдусаломов 10 йил муддатга Конституциявий суд судьяси этиб сайланди. Кенгаш маълумотларига кўра, тармоқларда ушбу қарор «қонунчиликка зид» деб нотўғри талқин қилинган — хусусан, Конституциявий суд судьяси учун белгиланган ёш чегараси гўёки 70 ёш экани ҳақидаги даъволар илгари сурилган.

«Конституциявий суд тўғрисида»ги қонунга кўра, Конституциявий суд судьяси лавозимида бўлишнинг энг юқори ёши, қоида тариқасида, 70 ёшни ташкил этади.

«Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди тўғрисида»ги қонуннинг 7-моддасида «Конституциявий суд судьяси лавозимида бўлишнинг энг юқори ёши, қоида тариқасида, етмиш ёшни ташкил этади», деб белгиланган. Бироқ, Кенгаш тушунтиришича, «қоида тариқасида» ибораси қатъий ёш чекловчи цензини англатмайди.

«Қонунчилик техникасида ушбу ибора умумий тартибни белгилайди, аммо императив (мажбурий) характерга эга эмас. Шунга кўра, мазкур норма 70 ёшдан ошган судьянинг сайланишини тақиқламайди», — дейилади баёнотда. Айнан шу асосга кўра, Абдусаломов янги муддатга Конституциявий суд судьяси этиб сайланган.

Судьялар олий кенгаши, шунингдек, Абдусаломовнинг касбий йўлига тўхталиб, унинг мамлакат ҳуқуқий тизимини ривожлантиришга қўшган салмоқли ҳиссасини қайд этди. У 40 йилдан ортиқ вақт давомида адлия органлари, судлар ва бошқа марказий давлат тузилмаларида раҳбарлик лавозимларида ишлаб келган.

Хусусан, унинг раҳбарлиги даврида Осиё конституциявий судлари ва шунга ўхшаш институтлар ассоциациясига раислик қилиш 2025–2027 йилларда Ўзбекистон Конституциявий судига ўтди. Бундан ташқари, унинг бошчилигида Конституциявий суд фаолиятини янада такомиллаштиришга қаратилган президентнинг «тарихий» фармони қабул қилинди.

Баёнотда, шунингдек, халқаро амалиёт шуни кўрсатадики, қатор мамлакатларда олий ва конституциявий судлар судьялари ҳамда раисларининг ёши кўпинча 70 дан 90 ёшгача бўлиши қайд этилган.

Судьялар олий кенгаши тарқатилаётган маълумотларнинг ҳаққонийлиги ва тўғрилиги учун, айниқса қонунчиликни талқин қилиш масаласида масъулият мавжудлигини эслатиб ўтди.

Мирзо-Улуғбек Абдусаломов 1952 йилда туғилган. Тошкент давлат университетини тамомлаган. Турли йилларда Олий хўжалик суди ва Конституциявий суд раиси лавозимларида ишлаган, 15 йилдан ортиқ Марказий сайлов комиссиясига раҳбарлик қилган. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган юрист.

2021 йил февраль ойида Мирзо-Улуғбек Абдусаломов Конституциявий суд раиси этиб сайланган эди.

Қонунчиликка киритилган ўзгартиришларга кўра (президент 2024 йил январда имзолаган), Конституциявий суд судьялари қайта сайланиш ҳуқуқисиз 10 йил муддатга сайланади. Бунгача биринчи муддат 5 йилни ташкил этарди, кейинчалик 10 йилга қайта сайланиш имконияти бор эди.

Бундан ташқари, бир шахс икки мартадан ортиқ Конституциявий суд судьяси этиб сайланиши мумкин эмаслиги ҳақидаги норма чиқариб ташланган.

Таққослаш учун: Олий суд судьяси лавозимида бўлишнинг энг юқори ёши 70 ёш, бошқа судлар судьялари учун эса 65 ёш этиб белгиланган. Олий суд судьясининг лавозимда бўлиш муддати унинг розилиги билан президент томонидан беш йилгача, бошқа судлар судьялариники эса Судьялар олий кенгаши томонидан беш йилгача узайтирилиши мумкин.