Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 2026 йил 3 февраль куни сув ресурсларидан самарали фойдаланиш ва сув тежовчи технологияларни жорий этишни кенгайтириш масалаларига бағишланган тақдимот билан танишди, деб хабар берди давлат раҳбари матбуот хизмати.
2028 йилгача сув тежовчи технологияларни 930 минг гектарда жорий этиш режалаштирилган бўлиб, уларнинг умумий майдони 3,5 млн гектарга етказилади. Бу барча суғориладиган ерларнинг қарийб 80 фоизини ташкил этади. Кутилишича, бу ҳар йили 3,5 млрд куб метргача сувни тежаш, 300 минг гектар ернинг сув таъминотини яхшилаш ва такрорий экинларни суғоришни таъминлаш имконини беради.
Қишлоқ хўжалиги вазири ўринбосари Алишер Шукуров «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида қишлоқ ва сув хўжалиги соҳасидаги лойиҳаларга 2026 йил якунига қадар халқаро молия институтларининг 744 млн доллар маблағларини жалб қилиш режалаштирилганини маълум қилди. Ушбу маблағнинг қарийб 40 фоизи сув ресурсларини оқилона бошқариш, уларнинг самарадорлигини ошириш ва ресурстежовчи технологияларни жорий этишга йўналтирилади.
Президент Администрациясининг сув таъминоти тизимини ислоҳ қилиш бўйича раҳбари ўринбосари Темур Бутунбоевнинг сўзларига кўра, давлат раҳбарига сув тежовчи технологияларни жорий этиш тизими, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари, шу жумладан субсидиялар, шунингдек, давлат назоратини кучайтиришга оид 9 та илмий ва амалий таклиф тақдим этилган.
Уларни тайёрлаш учун 600 га яқин фермер ва кластерлар, шунингдек, 20 дан ортиқ ускуна ишлаб чиқарувчилар билан маслаҳатлашувлар ўтказилган.
Имтиёзлар ва субсидиялар
Йиғилишда сув ресурслари учун солиқ ставкалари ва субсидиялар миқдорини ерларнинг сув билан таъминланганлик даражасини ҳисобга олган ҳолда белгилаш таклиф этилди. Хусусан, сув таъминоти барқарор бўлмаган ерларда сув тежовчи технологияларни жорий этишда субсидиялар 1,25 оширувчи коэффициенти қўлланган ҳолда ҳисобланади.
Сув хўжалиги вазири ўринбосари Рустам Қаршиев авваллари томчилатиб ва ёмғирлатиб суғориш учун субсидиялар ҳудудларнинг сув билан таъминланганлиги ҳисобга олинмаган ҳолда, ягона тамойил асосида берилганини таъкидлади.
Шунингдек, банк кредитларини жалб қилмасдан, ўз маблағлари ҳисобидан сув тежовчи технологияларни жорий этаётган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари учун янги субсидиялаш тизимини жорий этиш режалаштирилмоқда. Ушбу механизм доирасида субсидия суммасининг 50 фоизи Қишлоқ хўжалигида хизматлар кўрсатиш агентлиги томонидан лойиҳа-смета ҳужжатлари ва пудратчи билан тузилган шартнома асосида аванс тариқасида ажратилади.
Субсидиялар ғалла экинларини етиштиришда томчилатиб ва дискрет суғориш қўлланиладиган майдонларга ҳам берилади. Бундан ташқари, сув тежовчи технологияларни сотиб олиш ва ўрнатиш учун тижорат банкларининг кредитлари бўйича фоизларни қисман қоплаш кўзда тутилган.
Қишлоқ хўжалиги вазири ўринбосари Акмалжон Қосимов қишлоқ хўжалигида сув тежовчи технологияларни жорий этиш учун аллақачон 800 млрд сўмдан ортиқ маблағ ажратилганини маълум қилди.
«Бу йил пахтачиликда илк бор янги механизм жорий этилмоқда. Илгари фермерларда олдин ўрнатилган тизимларнинг шлангларини алмаштириш билан боғлиқ муаммолар юзага келарди. Энди президент қарори билан ушбу харажатлар имтиёзли кредитлар ҳисобидан қопланади», — деди.
Пахта майдонларида томчилатиб суғоришни жорий этиш учун кредит маблағларини ҳар йили ноябрь ойидан бошлаб ажратиш режалаштирилмоқда. Сув тежовчи технологияларни ўрнатадиган пудратчи ташкилотлар камида икки йил муддатга кафолат бериши ва беш йил давомида сервис хизмати кўрсатилишини таъминлаши шарт бўлади.
2025 йил декабрь ойида сув хўжалиги вазири Шавкат Ҳамроев 2024 йилга нисбатан Ўзбекистондаги сув захиралари, шу жумладан трансчегаравий сув омборларидаги захиралар 6,5 млрд куб метрга камайганини маълум қилган эди. Сув омборларида камроқ сув тўпланган. Унинг сўзларига кўра, 2026 йилда 503 минг гектар майдонда сув тежовчи технологияларни жорий этиш режалаштирилган.