Ўзбекистон Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси 2026 йил 3 февраль куни бўлиб ўтган мажлисда интернет тармоғида ҳақорат қилиш ва безорилик содир этганлик учун маъмурий жавобгарликни назарда тутувчи қонун лойиҳасини биринчи ўқишда қабул қилди.
Ҳужжат ЎзЛиДеП партияси депутатлари гуруҳи томонидан қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи асосида киритилган.
Қонун лойиҳасида, хусусан, интернетда уятли сўзлардан фойдаланиш, ҳақоратли ва одобсиз ибораларни ишлатиш, шунингдек, жамоат тартибини ва фуқаролар осойишталигини бузувчи бошқа ҳаракатлар учун маъмурий жавобгарлик белгилаш кўзда тутилмоқда. Депутатларнинг фикрича, ушбу норма жамоат тартиби ва осойишталигини таъминлашда муҳим аҳамиятга эга.
Йиғилишда сўзга чиққан депутат Хушвақт Ҳайитов Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексни янги 183−1-модда билан тўлдириш таклиф этилаётганини маълум қилди.
«Иккинчидан, кодексга телекоммуникация тармоқларида ёки интернет жаҳон ахборот тармоғида уятли сўзларни ишлатиш, ҳақоратли шилқимлик қилиш, шунингдек, жамоат тартибини ва фуқаролар осойишталигини бузувчи бошқа ҳаракатлар учун маъмурий жавобгарликни белгиловчи 183−1-моддани киритиш таклиф этилмоқда», — деди депутат.
Унинг сўзларига кўра, ушбу нормага бўлган эҳтиёж ижтимоий тармоқлардаги ҳуқуқбузарликлар сони ортиб бораётгани билан боғлиқ.
«Бунга ижтимоий тармоқларда уятли сўзлардан оммавий фойдаланиш, ҳақоратли ва тажовузкор хулқ-атвор ҳолатлари кўпайгани асос бўлди, бу эса ижтимоий ахлоқ меъёрларини намойишкорона ва қасддан бузиш ҳисобланади. Бундай ҳаракатлар ахлоқсизлик тарқалишига, айниқса, ёшлар ўртасида ҳурматсизлик ва агрессив кайфият кучайишига хизмат қилмоқда», — деб таъкидлади Хушвақт Ҳайитов.
Қонун лойиҳасини қўллаб-қувватлаб, «Миллий тикланиш» партияси етакчиси ва депутат Алишер Қодиров ҳам чиқиш қилди.
«Интернет-безорилик учун жавобгарлик белгиланади… Ижтимоий тармоқларда ҳақоратлаш, камситиш, шунингдек, жамоат тартиби ва фуқаролар осойишталигини бузувчи ёки шунга ўхшаш ҳаракатлар учун 5 млн сўмгача жарима ёки 10 суткагача маъмурий қамоқ жазоси назарда тутилмоқда», — деди.
У фақат тушунтириш ишларининг ўзи етарли эмаслигини таъкидлади.
«Жоҳилликка фақат маърифат билан қарши курашиб бўлмайди — жарималар ҳам керак. Биз лойиҳани қўллаб-қувватладик», — деб қайд этди депутат.
Қонун лойиҳаси иккинчи ўқишга тайёрлаш жараёнида такомиллаштирилади.
Маълумот учун, бугунги кунда Ўзбекистонда шунга ўхшаш 183-модда — майда безорилик мавжуд бўлиб, у жамоат жойларида уятли сўзлар билан сўкиниш, фуқароларга ҳақоратли шилқимлик қилиш ва жамоат тартибини ҳамда фуқароларнинг осойишталигини бузувчи бошқа шу каби ҳаракатлар билан жамиятда юриш-туриш қоидаларини қасддан менсимасликни англатади. Бу базавий ҳисоблаш миқдорининг 3 бараваридан 5 бараваригача (1,24 млн сўмдан 2,06 млн сўмгача) жарима солишга ёки 15 суткагача қамоққа олишга сабаб бўлади.