Ўзбекистон Марказий банки Yangi Bank акциядорлик тижорат банкидан банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни қайтариб олди. Бу ҳақдаги қарор регулятор бошқарувининг 2026 йил 15 январдаги қарори билан қабул қилинди.
Марказий банк тушунтиришича, банк фаолиятида аниқланган қоидабузарликларни бартараф этиш бўйича кўрилган чоралар етарли натижа бермаган. Хусусан, Yangi Bank устав капитали қонунчиликда белгиланган минимал даражага етказилмаган, шунингдек, «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонуннинг айрим талаблари бажарилмаган.
Қонунчиликка мувофиқ, 2025 йил 1 январдан бошлаб банк устав капиталининг минимал миқдори 500 миллиард сўмни ташкил этиши керак эди. Бироқ 2026 йил 1 январь ҳолатига кўра, банкнинг устав капитали 355 миллиард сўмни ташкил этган.
Регулятор маълумотларига кўра, Марказий банк устав капиталини меъёрларга мувофиқлаштириш талаби билан банк кузатув кенгаши ва бошқарувига бир неча бор ёзма огоҳлантиришлар юборган. Шунга қарамай, етарли амалий чоралар кўрилмаган, дейилади хабарда.
Регулятор, шунингдек, айрим молиявий операцияларни амалга оширишда ўрнатилган чекловларга риоя қилинмаганини кўрсатиб ўтди. Қонуннинг 54-моддасига биноан, бундай қоидабузарликлар қўпол деб ҳисобланади ва банк лицензиясини қайтариб олиш учун асос бўлади.
Банкни тугатиш ва омонатчиларга тўловлар
Натижада Марказий банк банкни белгиланган тартибда тугатиш тўғрисида қарор қабул қилди. Тугатиш жараёнини бошқариш ваколатлари берилган тугатиш комиссияси тайинланди.
Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, банкнинг 32 526 нафар омонатчисидан 32 153 нафари (98,8 фоизи) кафолатланган омонат маблағларини тўлиқ ҳажмда олади. Тўловлар бўйича аниқ ҳисоб-китоблар Омонатларни кафолатлаш агентлиги томонидан эълон қилинади. 2025 йил 1 декабрь ҳолатига кўра, банкда 394 миллиард сўмлик депозитлар, 188 миллиард сўмлик кредитлар ва 194 миллиард сўмлик капитал мавжуд эди.
Қолган 373 нафар омонатчининг кафолатланган миқдордан юқори бўлган маблағлари қонунчиликда белгиланган тартибда, тугатиш комиссияси қарорлари асосида қайтарилади.
Марказий банк масала доимий назоратда эканини, тугатиш жараёни босқичма-босқич кузатиб борилиши ва жамоатчилик мунтазам равишда хабардор қилинишини таъкидлади.
Регулятор, шунингдек, аҳоли омонатлари давлат томонидан кафолатланишини ва компенсация тўловлари ҳақидаги расмий маълумотларни Омонатларни кафолатлаш агентлиги эълон қилишини эслатиб ўтди. Қўшимча тушунтиришларни агентликнинг +998 55 550-05-00 ишонч телефони орқали олиш мумкин.
Yangi bank 2023 йил май ойида рўйхатдан ўтган эди. У ягона таъсисчиси Сингапурнинг Yangi Holding PTE LTD компанияси бўлган Yangi-Group (Yangi Crypto, Yangi Finance ва Yangi Payment) томонидан ташкил этилган. Yangi Group раҳбари сифатида тадбиркор Бахтиёр Фозиловга алоқадор бўлган SEG Enera компаниясининг собиқ бош директори Тимофей Валентинович Смирнов кўрсатилган.