Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 2026 йил 12 март куни уюшган жиноятчиликка қарши курашишни такомиллаштириш бўйича таклифларни маъқуллади, деб хабар берди давлат раҳбари матбуот хизмати.
Давлат раҳбарига ўтказилган тақдимотда кейинги йилларда уюшган жиноятчиликнинг шакл ва услублари ўзгариб бораётгани қайд этилди. «Бугунги кунда амалдаги жазо чоралари уюшган гуруҳлар томонидан ижтимоий хулқ-атвор нормаларини очиқчасига менсимасдан ва ўзини қонунга намойишкорона қарама-қарши қўйган ҳолда, шу жумладан, ўқотар қуролни намойиш этиб ёки қўллаб, такроран, шунингдек, жамоат тартибини сақлаш бўйича ўз вазифасини бажараётган ҳокимият вакилларига қаршилик кўрсатган ҳолда содир этилаётган безорилик ҳаракатларига нисбатан етарлича самара бермаяпти», — дейилади хабарда.
Сўнгги вақтларда ёшлар иштирокида яккакураш ва аралаш жанг турлари бўйича ноқонуний жангларни яширин ташкил этиш ҳолатлари ҳам кузатилмоқда. Бундай ҳаракатлар учун қонунчиликда жавобгарлик чоралари кўзда тутилмаган.
Президент бу каби таҳдидларнинг олдини олиш, уларга қарши муросасиз курашиш ва бундай ҳодисаларни таг-томири билан йўқ қилишга қаратилган нормаларни қонунчиликка киритиш вақти келганини таъкидлади.
Оғир ва ўта оғир жиноятларни содир этиш мақсадида жиноий уюшма ташкил этиш, уни молиялаштириш, бундай гуруҳлар томонидан содир этилган жиноятларни яширишга кўмаклашиш, шунингдек, яккакураш турлари бўйича мусобақаларни ноқонуний ташкил этиш ва ўтказиш учун жиноий жавобгарликни назарда тутувчи нормаларни жорий этиш таклиф қилинди. Шу билан бирга, безорилик учун жазо чораларини кучайтириш ва ноқонуний ташкил этилган яккакураш мусобақаларида иштирок этганлик учун маъмурий жавобгарликни белгилаш таклиф этилди.
Уюшган жиноятчиликка ва жамоат жойларидаги жиноятчиликка қарши курашишнинг жиноий-ҳуқуқий механизмларини кучайтиришга қаратилган қонун лойиҳаси тайёрлангани маълум қилинди.
2026 йил январь ойи охирида бўлиб ўтган йиғилишда Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон ичида ва хорижда уюшган жиноий гуруҳлар фаолиятига чек қўйиш бўйича кўрилаётган чоралар етарли эмаслигини танқид қилган эди. У трансчегаравий ва виртуал маконда уюшган жиноятчиликка қарши курашишнинг ягона тизимини шакллантириш бўйича топшириқ берганди. ИИВ тузилмасида уюшган жиноятчиликка қарши курашиш бўйича алоҳида бўлинма ташкил этилиши билдирилган эди. Аввалроқ ИИВ йилнинг дастлабки икки ойида мамлакатда 45 та уюшган жиноий гуруҳ аниқлангани ҳақида хабар берганди.
ИТ соҳасидаги жиноятчилик
Тақдимотда, шунингдек, кибержиноятчилик ва ахборот технологияларидан фойдаланган ҳолда содир этиладиган ҳуқуқбузарликларга қарши курашишни такомиллаштириш бўйича таклифлар кўриб чиқилди.
Қайд этилишича, охирги 6 йилда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига кибержиноятлар бўйича келиб тушган мурожаатлар сони 48 бараварга ошган. Ўтган йили фирибгарликларнинг 82 фоизи ва ўғирликларнинг 76 фоизи кибермаконда содир этилган. Жисмоний ва юридик шахсларга етказилган моддий зарар 2 триллион сўмдан ошган. Учта банк тизимидаги заифликлар туфайли 3025 нафар мижозга 17 миллиард сўмлик моддий зарар етказилган.
2025 йилнинг апрель ойида президент кибержиноятларга қарши курашиш чораларини кучайтириш тўғрисидаги қарорни имзолаган эди. Унга кўра, банклар ўз заифликлари туфайли содир этилган кибержиноятлардан жабр кўрганларга зарарни қоплаб бериши шарт. Шунингдек, ўз банк карталари, ҳисоб рақамлари ва СИМ-карталаридан кибержиноятлар содир этиш учун фойдаланишга йўл қўйган шахслар учун жавобгарлик белгиланган.