Ўтган дам олиш кунлари ижтимоий тармоқларда фуқароларнинг ўзлари билмаган ҳолда ва ҳеч қандай ҳаракатларсиз карталаридан пул ечиб олингани ҳақидаги хабарлари пайдо бўлди. Хусусан, бу ҳақда Facebookдаги «Потребитель.уз» гуруҳида ёзилган.
Жабрланган фойдаланувчилар, пул ечиб олинган карталар Humans иловасига боғланганлигини қайд этишган. Барча ҳолатларда тўловни қабул қилувчи сифатида PL Humans P2P H2H кўрсатилган.
Ўзбекистон Марказий банки 2025 йил 9 декабрь куни ушбу ҳодисаларга изоҳ берди. Регулятор Humans иловаси орқали пул маблағлари ечиб олингани ҳақида фуқаролардан мурожаатлар келиб тушганини маълум қилди.
Аввалроқ, 2025 йил 10 апрелда «Humans companies» АЖ ва «Octagram» АЖ ўртасида шартнома имзоланган бўлиб, унга кўра Humans агент сифатида ўз мижозларига тўлов хизматлари (тўловлар ва P2P-ўтказмалар) кўрсатишни бошлаган.
«Марказий банк ўз ваколатлари доирасида «Octagram» АЖ (савдо белгиси — Paylov) билан боғланди ва хавфсизлик талабларига риоя этилишини таъминлаш ҳамда юзага келиши мумкин бўлган заифликни бартараф этиш мақсадида P2P-операцияларни тўхтатиш бўйича кўрсатма берди. 2025 йил 9 декабрь ҳолатига кўра, «Octagram» АЖ томонидан Humans мобил иловаси орқали амалга ошириладиган барча тўлов хизматлари вақтинча тўхтатилди», — деди Марказий банк.
«Ҳозирда ушбу ҳолат бўйича тезкор текширувлар бошланган, барча шубҳали транзакциялар, техник жараёнлар ва платформалар ўртасидаги амалий ўзаро алоқалар тўлиқ ўрганилмоқда. Текширув якунлари бўйича қўшимча расмий маълумот тақдим этилади», — дея таъкидлади регулятор.
Марказий банк жабрланганларга ҳуқуқ-тартибот органларига мурожаат қилишни тавсия қилди.
Аввалроқ, 2025 йил 14 октябрда Тошкент туманлараро иқтисодий суди «Octobank» АЖ даъвосини қаноатлантириб, «Humans» МЧЖни банкрот деб топган эди. Компанияга нисбатан унинг фаолиятини тугатмасдан туриб, тугатиш жараёни бошланди.
Қарор Humans’нинг молиявий мажбуриятларини бажармагани туфайли қабул қилинган. Хусусан, 2025 йил 13 июнь куни суд Humans’дан Octobank фойдасига қарийб 430 млрд сўм (асосий қарз, пеня ва давлат божини ўз ичига олган ҳолда) ундириш тўғрисида қарор чиқарган. Қарор қонуний кучга киргандан сўнг, 14 июлда ижро варақаси берилган. Бироқ, иш материалларида қайд этилишича, қарздордан пул маблағларини ундириш имкони бўлмаган.
Эслатиб ўтамиз, 2025 йил июнь ойида банк Humans’ни 500 млрд сўмдан ортиқ қарздорликни ундириш ва зарарни қоплаш тўғрисида судга даъво аризаси билан мурожаат қилган эди. Компания эса «шартнома мажбуриятларини мунтазам бажармагани» учун Octobank’га қарши қарши даъво киритган.