Демократик партиядан номзод Зохран Мамдани Нью-Йорк шаҳри мэри сайловида ғалаба қозонди. Етакчи Америка оммавий ахборот воситаларининг прогнозларига кўра, у 50% дан ортиқ овоз тўплаган. 34 ёшли социалист сиёсатчи 100 йилдан ортиқ вақт ичида шаҳарнинг энг ёш мэри, бу лавозимдаги биринчи мусулмон, шунингдек, Жанубий Осиёдан чиққан биринчи шаҳар раҳбари бўлди.
Мамданининг асосий рақиблари Нью-Йорк штатининг собиқ губернатори Эндрю Куомо ва Республикачилар партиясидан номзод Кёртис Слива эди. Куомо 41% дан ортиқ овоз билан иккинчи ўринни эгаллади, Слива эса 7% овозга эга бўлди.
Нью-Йорк сайлов комиссияси маълумотларига кўра, шаҳарда 1969 йилдан бери энг юқори сайловчилар иштироки — 2 миллиондан ортиқ киши қайд этилди.
«Нью-Йорк, бугун кечаси сиз ўзгаришлар мандатини, янги турдаги сиёсат мандатини, биз қодир бўлган шаҳар мандатини ва айнан шуни таъминлайдиган ҳукумат мандатини бердингиз», — деди Мамдани ўзининг ғалаба нутқида.
Мамдани ўз ғалабасини бутун мамлакатни қамраб олган «олигархия ва авторитаризм» кучларига қарши курашиш учун ҳаракат режаси сифатида тақдим этди.
«Охир-оқибат, агар Дональд Трампга содиқ миллатга уни қандай енгишни кимдир кўрсата олса, бу уни дунёга келтирган шаҳар, — деди у АҚШ президентига мурожаат қилиб. — Дональд Трамп, биламан, сиз томоша қиляпсиз, сизга айтадиган икки оғиз гапим бор: овозни баландлатинг».
Трамп сайлов арафасида Сливага эмас, балки Демократик партия аъзоси Куомога овоз беришга чақирган эди. Аввалроқ Трамп Мамданини «100 фоизлик фанатик-коммунист» деб атаган ва агар у ғалаба қозонса, Нью-Йоркка федерал маблағ ажратилишини чеклаш билан таҳдид қилган.
«У Вашингтон билан бизнинг бир пайтлар буюк бўлган шаҳримиз тарихидаги ҳеч бир мэрга рўй бермаган муаммоларга дуч келади. Эсингизда бўлсин: у ўзининг барча СОХТА коммунистик ваъдаларини бажариш учун мендан, президентдан пул олиши керак. Аммо у бу пулларнинг бир центини ҳам олмайди», — дея ваъда берган Трамп.
Демократик партиядан номзодлар Виржиния ва Нью-Жерси штатлари губернаторлари сайловларида ҳам ғалаба қозонди. Эбигейл Спанбергер Виржиния штатининг биринчи аёл губернатори, Мики Шеррилл эса Нью-Жерси губернатори лавозимидаги Демократик партиядан биринчи аёл вакили бўлади.
CNN хабарига кўра, 4 ноябрь куни бўлиб ўтган сайловлар Трамп Оқ уйга қайтганидан бери АҚШдаги биринчи жиддий овоз бериш жараёни бўлди. У Республикачиларнинг мағлубиятини ҳукумат ишининг тўхтатилиши ва унинг сайлов бюллетенларида йўқлиги билан изоҳлади.
Мамдани ҳақида нималар маълум
Мамдани Угандада туғилган ва Кейптаунда (Жанубий Африка) ўсган, 7 ёшида эса Нью-Йоркка кўчиб ўтган. У нуфузли Бронкс олий илмий мактабида таҳсил олган ва Боудин коллежида санъат бакалаври даражасини олган. Унинг отаси — Колумбия университети профессори Маҳмуд Мамдани, онаси — ҳинд кинорежиссёри Мира Наир. 2025 йил бошида у суриялик рассом Рама Дуважига уйланган.
Сиёсатга киришдан олдин Мамдани уйдан чиқариб юбориш хавфи остида бўлган одамларга ёрдам бериш билан шуғулланган. У Нью-Йорк штати Ассамблеясининг нисбатан номаълум аъзоси эди, токи унинг сайлов кампанияси интернетда машҳурликка эришмагунча.
Мамдани яшаш учун нархларнинг ўсиши туфайли 2024 йилда Трампни қўллаб-қувватлаган сайловчилардан интервью олган ва бенгал, испан ва араб тилларида сайловолди видеороликларини чиқариб, уй-жой ва биринчи заруратдаги товарларнинг арзонлигига эътибор қаратган. Унинг кампаниясининг энг машҳур роликларидан бири Мамдани «ҳалол инфляция» деб атаган мавзуга бағишланган эди. Унда у Нью-Йоркдаги кўча овқати сотувчилари билан бизнес юритишнинг юқори нархи ҳақида гаплашиб, шаҳарнинг эскирган рухсатнома тизими кўча овқатининг юқори нархларига қандай сабаб бўлаётганини тушунтирган.
2025 йил июнга келиб, Мамдани жамоатчилик фикри сўровларида Куомодан орқада қолиш фарқини қисқартирди. CNN хабар беришича, шаҳарнинг нуфузли элитаси, жумладан, кўчмас мулк ва бизнес сектори вакиллари сиёсатчининг социалистик қарашларидан хавотирланиб, Куомони қўллаб-қувватлаш учун бирлашдилар ва Мамданига қарши кампанияга миллионлаб доллар хайрия қилдилар. Тадбиркорлар Мамдани Нью-Йоркнинг бадавлат аҳолисини шаҳарни тарк этишга мажбур қилиши ва компанияларни АҚШнинг молиявий пойтахтида бизнес юритишдан чўчитишини таъкидладилар. Телеканалнинг ёзишича, натижада уларнинг ҳаракатлари Мамданига ўз кампаниясини ишчилар синфи ва миллиардерлар ўртасидаги кураш сифатида тақдим этишга ёрдам берган.
Сайлов пойгаси давомида Мамдани ижараси барқарорлаштирилган квартиралар учун ижара ҳақини музлатиш, 5 ёшгача бўлган болали оилаларни қўллаб-қувватлаш, болалар муассасалари ходимларининг маошини ошириш, автобусларни бепул қилиш, шунингдек, шаҳарнинг ҳар бир туманида муниципал дўконлар тармоғини яратишни ваъда қилган.
2025 йил июль ойида Мамдани Нью-Йоркдаги Демократик партия праймеризида Куомони ортда қолдириб, ғалаба қозонган эди.