Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 2025 йил 10 декабрь куни коррупцияга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш, комплаенс-назоратни рақамлаштириш ва превентив механизмларни ривожлантириш бўйича амалга оширилган ишлар ва келгуси режалар тақдимоти билан танишди.
Давлат раҳбари матбуот хизмати маълумотларига кўра, давлат органларининг ички бўлинмалари томонидан 11 мингдан ортиқ текширув ўтказилган, 793 млрд сўм маблағдан мақсадсиз фойдаланишнинг олди олинган, қарийб 2 трлн сўмлик қонунбузарликлар аниқланган, шундан 478 млрд сўми қопланган.
Бундан ташқари, коррупцияга қарши кураш бўлинмаларининг самарадорлик кўрсаткичлари тасдиқланди: улар 354 млрд сўмлик қонунбузарликларни аниқлади, 550 млрд сўмлик мақсадсиз сарфланишнинг олдини олди, 1397 та манфаатлар тўқнашуви ҳолатини қайд этди.
Мансабдор шахсларга нисбатан 26 та жиноий иш қўзғатилди, 24 нафар шахс маъмурий ва 148 нафари интизомий жавобгарликка тортилди.
Коррупцияга қарши кураш самарадорлигини ошириш мақсадида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги, ҳуқуқ-тартибот органлари, Ҳисоб палатаси, Молиявий назорат инспекцияси, идораларнинг ички бўлинмалари, шунингдек, таълим ва илмий муассасалар, ННТларни бирлаштирувчи кластер ташкил этиш таклиф қилинди.
Кластер маълумот алмашиш, қўшма мониторинглар ўтказиш, хавфларни баҳолаш ва превентив чоралар ишлаб чиқиш билан шуғулланади.
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги директори Акмал Бурхонов «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида кластер «таҳлил — кураш — натижа» тамойили асосида ишлашини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, кластер самарадорлиги Коррупцияга қарши кураш миллий кенгашида мунтазам таҳлил қилиб борилади.
Бундан ташқари, президент ички коррупцияга қарши бўлинмаларни жорий этиш бўйича экспериментни яна олтита вазирлик ва идорага кенгайтириш бўйича топшириқ берди.
«Ушбу тузилмалар янги тизим асосида фаолият юритади, яъни комплаенс-назоратнинг рақамли платформасини ишга тушириш алоҳида аҳамият касб этмоқда. Ушбу платформани жорий этиш коррупция ҳолатлари ва хавфларини эрта аниқлашга, шунингдек, ички коррупцияга қарши бўлинмалар иши самарадорлигини оширишга қаратилган», — деди.
Рақамлаштиришга алоҳида эътибор қаратилди: турли идораларнинг маълумотлар базаларини интеграция қилиш асосида, айниқса, давлат харидларида аффилланганлик ва коррупция таҳдидларини автоматик равишда аниқлайдиган Хавфларни таҳлил қилиш марказини ташкил этиш режалаштирилган.
Президентга комплаенс-бўлинмаларни тўлиқ рақамлаштириш ва хавфларга тезкор муносабат билдиришни жадаллаштириш режалари тақдим этилди.
«Умуман олганда, йиғилишда муҳтарам Президентимиз мамлакатимиздаги коррупцияга қарши ислоҳотлар қайтмас тус олганини ва жамиятнинг ҳар бир аъзоси буни ҳис қилиши кераклигини яна бир бор таъкидлади. Шу муносабат билан Агентлик ва бошқа ҳуқуқ-тартибот органларига жамоатчилик иштирокини ошириш ва ҳамкорлик ва бирдамлик асосида коррупция даражасини пасайтиришга ҳисса қўшиш бўйича ишларни кучайтириш топширилди», — деди Акмал Бурхонов.
2024 йилда Ўзбекистонда коррупциявий жиноятлар учун 7354 нафар шахс жазоланганини — бу ўтган йилга нисбатан 12,5% га кўп экани ҳақида хабар қилинган эди. Коррупциядан кўрилган зарар икки баробар — 2,8 трлн сўмга ўсган. Ҳукм қилинганлар сони ва зарар бўйича Андижон вилояти етакчи бўлган. Энг кўп ҳукм қилинганлар таълим ва тиббиёт соҳаларида қайд этилган.
2024 йили Ўзбекистонда коррупция учун судланган ҳар бешинчи шахс ҳақиқий қамоқ жазосини олган. Бундай ҳукмлар сони бироз ошган, уларнинг 40% дан ортиғи ҳамон ахлоқ тузатиш ишлари билан жазоланмоқда. Озодликни чеклаш тарзидаги ҳукмлар сони камайган, жарималар улуши ошган.