Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 2026 йил 11 март куни кимё саноатида йирик инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш ва янги ишлаб чиқариш қувватларини ишга тушириш жараёни билан танишди. Бу ҳақда давлат раҳбари матбуот хизмати хабар берди.
Тармоқни ривожлантириш «мақсад — ҳаракат — натижа» тамойилига асосланган янги стратегик режалаштириш тизимини талаб қилаётгани қайд этилди. Шу муносабат билан кимё маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш, янги қувватларни ишга тушириш ва экспорт салоҳиятини кенгайтириш бўйича аниқ кўрсаткичларни белгилаш топширилди.
Хусусан, 2026 йилда кимё саноати маҳсулотлари экспортини 720 млн долларга етказиш режалаштирилган. Қишлоқ хўжалигида кутилаётган ҳосил ҳажмини таъминлаш учун азотли ўғитлар ишлаб чиқаришни 1,12 млн тоннага, фосфорли ўғитларни 135 минг тоннага, калийли ўғитларни эса 222 минг тоннага етказиш вазифаси қўйилди.
Тақдимотга кўра, 2026 йилда умумий қиймати 9,5 млрд долларлик 133 та лойиҳа доирасида тармоқ ва ҳудудлар томонидан 2,5 млрд доллар инвестиция жалб қилиниши режалаштирилган. Жумладан, 24 та стратегик лойиҳа доирасида 1,3 млрд долларни ўзлаштириш ва еттита янги ишлаб чиқариш қувватини ишга тушириш кўзда тутилган.
Шавкат Мирзиёев бир қатор лойиҳалар, жумладан, Қўнғирот сода заводида ишлаб чиқаришни кенгайтириш, «Самарқандкимё» корхонасида минерал ўғитлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш ҳамда Деҳқонобод калий заводи қувватларини ошириш жараёнини танқидий кўриб чиқди.
У муддатларнинг йўл қўйиб бўлмайдиган даражада чўзилиб кетаётганини таъкидлади. Масъул шахсларга инвесторлар билан биргаликда ушбу лойиҳаларни якунлашни жадаллаштириш топширилди.
«Аммофос-Максам» корхонаси фаолияти давомида тўпланиб қолган фосфогипс саноат чиқиндиларини қайта ишлашга алоҳида эътибор қаратилди. Ушбу ресурслардан, жумладан, сульфат кислотаси ишлаб чиқаришда янада самарали фойдаланиш зарурлиги таъкидланди.
Давлат раҳбари, шунингдек, тармоқни ривожлантириш учун замонавий илмий-технологик инфратузилмани яратиш масаласини муҳокама қилди. Хусусан, Жанубий Кореянинг етакчи компаниялари билан ҳамкорликда кимё-технология инновацион марказини ташкил этиш режалаштирилган.
Марказ газ ва кўмир кимёси, чуқур кимёвий таҳлил, сорбентлар, катализаторлар, нано ва композит материаллар соҳасида тадқиқотлар олиб боради ҳамда Марказий Осиёда бу йўналишдаги ягона илмий-тадқиқот институтига айланиши мумкин.
Бундан ташқари, эритувчилар, қуруқ циан тузлари, каустик сода, силикон ва минерал ўғитлар ишлаб чиқаришни ташкил этиш, «Фарғонаазот» корхонасида аммиак, карбамид ва аммиакли селитра ишлаб чиқариш қувватларини модернизация қилиш, «Навоийазот»да аммоний нитрати ишлаб чиқариш, Тошкент вилоятида маиший кимё маҳсулотларини чиқариш ҳамда Биринчи резинотехника заводида шиналарнинг янги типини тайёрлаш лойиҳалари ҳақида маълумот берилди.
Алоҳида тартибда, ҳисоб палатаси билан биргаликда энергия сарфи ва хомашё харажатларини камайтириш ҳамда рақамли ечимларни жорий этиш ҳисобига кимё саноати маҳсулотлари таннархини 10-15 фоизга пасайтириш вазифаси қўйилди.