2026–2030 йилларда амалга ошириладиган «Тоза ҳаво» умуммиллий лойиҳаси қурилиш соҳасида ҳаво ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича талабларни кучайтиради. Уни амалга ошириш тўғрисидаги фармон 2026 йил 25 март куни Ўзбекистон президенти томонидан имзоланди.
Тошкентдаги барча янги қурилиш объектлари, якка тартибдаги уй-жойлардан ташқари, экологик экспертизадан ўтиши шарт.
Умуман олганда, Ўзбекистон бўйича экологик ва қурилиш экспертизаларида «шамол гули» йўлакларининг ҳаракатланишини ҳисобга олиш мажбурий этиб белгиланди. Ҳудудлар бош режалари лойиҳаларидаги «шамол йўлаклари» «шамол гули» йўлакларининг ҳаракатидан келиб чиққан ҳолда тасдиқланади.
Дарё ва сой ўзанларини тозалаш жараёнида ёки қум-шағални ноқонуний қазиб олиш натижасида бузилган сув фонди ерларини реабилитация қилиш, рекультивация қилиш ва кўкаламзорлаштириш қонун бузилишини содир этган шахслар маблағлари ҳисобидан амалга оширилиши белгилаб қўйилди.
Баландлиги 12 метрдан юқори ва умумий майдони 500 квадрат метрдан ортиқ бўлган янги биноларни (якка тартибдаги уй-жойлар бундан мустасно) лойиҳалашда туташ ҳудудларда дарахт ва буталар экиш учун ажратиладиган майдон ажратилган участка умумий майдонининг камида 30 фоизини ташкил этиши керак.
Амалдаги объектлардан ва Янги Тошкент қурилиши жараёнида ҳосил бўладиган қурилиш чиқиндиларини йиғиш, олиб чиқиш ва қайта ишлашни йўлга қўйиш режалаштирилган.
2026 йил 1 июндан бошлаб қурилиш майдонларини фон мониторинги станциялари билан жиҳозлаш мажбурий бўлади, улар Экология қўмитаси маълумотлар базаси билан интеграция қилиниши керак. Қурилиш майдончалари периметри бўйлаб ва чиқиш нуқталарида онлайн камералар ўрнатилиши лозим, улар ҳам Экология қўмитаси маълумотлар базасига уланиши шарт.
Ёз-куз даврида Тошкентнинг марказий кўчаларида кунига икки марта сув сепиш ишлари олиб борилади ҳамда махсус техника ёрдамида қум ва чанглар йиғиб олинади.
Бундан ташқари, пойтахтда умумий узунлиги 61,3 км бўлган ариқлар тизими қайта тикланади. Бунинг учун ягона оператор ташкил этилади, тизим рақамлаштирилади ва Истанбул тажрибаси асосида мониторинг билан жиҳозланади. Ариқлардаги сувдан кўчалар ва яшил ҳудудларни суғориш учун қайта фойдаланиш режалаштирилган.
2027 йил 1 октябрга қадар Тошкентда ҳаво сифатини яхшилаш мақсадида пойтахт ва Тошкент вилоятининг намлиги паст бўлган ҳудудларида сунъий ёмғир ва шамол чақириш қурилмалари ўрнатилади.
Шунингдек, пойтахтда юза сувларини чиқариб юборувчи 150 км узунликдаги ёпиқ дренаж тизимини яратиш ва мавжуд 197 км канал ва коллекторларни таъмирлаш режалаштирилган.
Кўп квартирали уйларнинг томларини иссиқлик изоляцияси учун базальт билан қоплаш режаси ишлаб чиқилмоқда. Ҳар бир туманда иккитадан уйда тажриба ишлари олиб борилади, шундан сўнг ушбу технология қонунчилик ва меъёрий ҳужжатларга киритилади.