Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 2025 йил 28 ноябрдаги қарори билан солиқлар йиғилишини ошириш ва фаол солиқ тўловчиларни рағбатлантириш чора-тадбирларини тасдиқлади.
Ҳужжатга кўра, асосий вазифалар орасида — фуқароларда «солиқ тўлаш — менинг бурчим» деган фикрни шакллантириш, «солиқ — маҳалла тараққиёти гарови» тамойили асосида солиқ маданиятини ошириш, маҳалла институтининг солиқ тўлашда фаол иштирокини рағбатлантириш мавжуд.
2026 йил 1 январдан бошлаб ҳар йиллик «Энг яхши солиқ тўловчи маҳалла» номинацияси жорий этилади. Баҳолаш мезонлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
- ҳар 1000 аҳолига тўғри келадиган кичик бизнес субъектлари сони;
- кичик бизнес томонидан тўланган солиқлар ҳажми;
- жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (ЖШОДС) ва ўзини ўзи банд қилганлар сони;
- улар томонидан тўланган солиқлар ҳажми;
- маҳалла аҳолиси томонидан мол-мулк ва ер солиқларини тўлаш даражаси.
Солиқ қўмитаси ҳар йили 1 февралгача энг яхши солиқ тўловчи маҳаллалар рўйхатини шакллантиришни, шунингдек, 10 февралгача уни расмий веб-сайтда эълон қилишни таъминлаши керак.
Ғолиблар қатор имтиёзларга эга бўлади:
- кетма-кет икки мавсум ютган маҳаллалар учун ташаббусли бюджетда иштирок этиш бўйича чекловлар олиб ташланади;
- агар аҳоли қийматнинг 25 фоизини қопласа, давлат ва хусусий шериклик лойиҳалари бюджет ҳисобидан 75 фоизга молиялаштирилади (ҳозирда шериклик 50/50 тамойили бўйича ишлайди);
- топ-100 та маҳалланинг ҳар бирига ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳал қилиш фондига 2 млрд сўм ажратилади — маблағлар фақат инфратузилмага (йўллар, ёритиш, сув, энергия) йўналтирилиши мумкин.
Ҳукуматга икки ой муддатда энг яхши солиқ тўловчи маҳаллаларни аниқлаш мезонлари ва тартибини тасдиқлаш топширилди.
2026 йил 1 январдан бошлаб «Очиқ бюджет» порталида фуқаролар қуйидагиларни кўришлари мумкин бўлган модуль пайдо бўлади:
- улар қанча солиқ тўлаган (ЖШОДС, мол-мулк солиғи, ер солиғи),
- бу маблағлар бюджетнинг қайси йўналишларига йўналтирилган.
Ҳукумат маълумотларига кўра, модуль OneID тизими орқали мавжуд бўлади. 2026 йил 1 февралгача порталда «овоз берувчилар портрети» маълумотлар базасини шакллантириш ҳам режалаштирилган.
Ушбу қарор доирасида фуқаролар учун электр энергияси тўловини мол-мулк ва ер солиқларини тўлаш билан боғлаш ҳам режалаштирилган. Агар қарз 1 млн сўмдан ошса, абонентнинг электр энергияси учун тўлов имконияти чекланиши мумкин. Янги модель бўйича эксперимент Наманган вилоятида 2026 йилдан синовдан ўтказилади.