Тошкентдаги Poytaxt Parking пуллик автотураргоҳи инспекторлари ҳайдовчилар томонидан ҳақорат қилиниши ҳолатларига дуч келишда давом этмоқда. 2025 йил ноябрь ойида судлар бундай учта ҳолат бўйича қарор чиқарди, дея хабар берди компания. Эслатиб ўтамиз, август ойида 43 ёшли эркак кар-соқов инспекторни ҳақорат қилгани учун уч суткалик қамоқ жазосига тортилган эди.
Биринчи иш маълумотларига кўра, 2025 йил 7 ноябрь куни Юнусобод туманидаги Осиё кўчасида (асосий сурат) МЧЖ директори бўлган ҳайдовчи BYD Song Plus русумли автомобилини ногиронлиги бор шахслар учун ажратилган жойга қўйиб, ишга кетган. Кўп ўтмай, у телефонига тўловни амалга ошириш зарурлиги тўғрисида хабарнома олган.
Қайтиб келган ҳайдовчи машина ойнасига тўхташ жойи учун тўлов зарурлиги ҳақида хабарнома ёпиштираётган Poytaxt Parking‘нинг кар-соқов ходимини кўрган. Ҳайдовчи хабарномани олиб, ғижимлаб ташлаган. Бу ҳолат бир неча бор такрорланган.
Ҳайдовчи, агар белги пуллик тўхташ жойи каби сариқ эмас, балки мовий рангда бўлса, тўхташ қоидаларини бузганлик учун жарималарни ЙПХ ходимлари ёзишини талаб қилган. Тўхташ жойи инспектори ногиронлиги бор ҳайдовчининг белги-ёзуви машина ойнасида йўқлигини тушунтириш учун автомобиль орқа ойнасига ишора қилган.
Ҳайдовчи погонларни ишора қилиб: «Сен гаишникмисан? Агар йўқ бўлсанг, кет», — деб сўраган. Кейин у бошқа ҳайдовчига: «Бу ерга аҳмоқларни қўйиб қўйишган, ҳеч нарсани тушунишмайди», — деган. Иккинчи ҳайдовчи инспектор ёрдамида ўз машинаси учун тўловни телефон орқали амалга оширган.
Судда ҳайдовчи айбини қисман тан олиб, инспектор бир неча марта хабарнома ёзгани учун ўзини йўқотганини айтган. Суд уни Ўзбекистон Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 183-моддасига (майда безорилик) мувофиқ айбдор деб топди ва 5 базавий ҳисоблаш миқдорида (2,06 млн сўм) жарима тайинлади. Суд, 15 кун ичида тўланса, сумма икки баравар камайишини эслатди.
Иккинчи ҳолат 2025 йил 13 ноябрь куни Мирзо Улуғбек туманидаги Шастри кўчасида содир бўлган. Chery ҳайдовчиси фарзандини болалар боғчасига олиб келган.
Кар-соқов инспектор бепул 5 дақиқадан ортиқ бўлган тўхташ жойи учун тўлов қилмаганлик тўғрисида огоҳлантириш ёзган. Ҳайдовчи Poytaxt Parking ходимини ҳақорат қилишни бошлаган.
Инспектор судда ҳайдовчи унинг кар-соқовлигини кўрганини, «ўзини тажовузкор тутганини ва автомобилни» унинг томонига қаратганини айтган.
Ҳайдовчи фарзандини қолдириш учун доим шу ерда тўхтаганини ва машина 5-10 дақиқадан ортиқ турмаганини айтган.
У жавобгарликдан бош тортмаслигини ва ходимдан узр сўраганини билдирган. Эркак ходимнинг кар-соқов эканлигини билмаганини, шунингдек, оилавий фожиа туфайли оғир ҳиссий ҳолатда бўлганини айтган.
Инспектор уни кечирмаслигини, чунки ҳайдовчи унинг шаъни ва қадр-қимматини атайлаб камситганини, шунингдек, уриб юбориш билан таҳдид қилганини айтган. Ҳайдовчи айбини тўлиқ англаб етиши учун қонунда назарда тутилган чораларни кўришни сўраган.
Сўров органи содир бўлган ҳодисани майда безорилик деб баҳолаган. Суд иш материаллари ва ҳолатларини ўрганиб чиқиб, ҳайдовчининг ҳаракатларида шахсни қасддан камситиш борлиги сабабли квалификация нотўғри деган хулосага келди.
Суд ҳуқуқбузарликни Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 41-моддасига (ҳақорат қилиш) қайта квалификация қилди ва ҳайдовчига давлат фойдасига 20 БҲМ (8,24 млн сўм) миқдорида жарима тайинлади.
Учинчи ҳолат 2025 йил 24 ноябрь куни «Жар» стадиони рўпарасидаги Лайлитўғон кўчасида содир бўлган. BYD Han автомобили ойнасига хабарнома қолдирган тўхташ жойи инспектори олдига, тахминан кўча бўйлаб жойлашган ҳунармандчилик устахоналари-дўконларининг бир нечта ишчиси келган.
Улар инспекторга машина ҳозир кетишини айтиб, хабарнома ёзмасликни талаб қилишган. Улар бошқа инспекторлар уларни танишини ва хабарнома расмийлаштирмаслигини айтганлар.
Инспектор ўз ишини бажараётганини, бу бодикамера томонидан қайд этилаётганини ва бепул тўхташ вақти тугаган 5 дақиқани ташкил этишини тушунтирган.
Эркаклардан бири буйруқ оҳангида: «Ёзма дедим-ку сенга!» — деб бақирган. Бошқаси хабарномани инспекторга ташлаб: «Сен одаммисан ёки йўқ? Мен сенга машина ҳозир кетишини тушунтираяпман», — деб айтган. Кейин биринчи эркак сўкинган.
Унга нисбатан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 183-моддасига (майда безорилик) мувофиқ маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузилди. Судда у инспекторни ҳақорат қилганини, чунки жаҳли чиққанини тан олди, бундан афсусда эканлигини айтди ва Poytaxt Parking ходимидан кечирим сўради.
Суд ҳайдовчининг пушаймонлигини, оилавий аҳволи ва моддий қийинчиликларини, шунингдек, аризачининг эътирози йўқлигини ҳисобга олиб, давлат фойдасига 3 БҲМ — 1,236 млн сўм миқдорида жарима тайинлади.
Бепул 5 дақиқа қандай қайд этилади
Poytaxt Parking‘дан ҳайдовчи машинани пуллик тўхташ жойига қўйгандан сўнг қанча дақиқа ўтганини инспекторлар қандай аниқлашади?
Компания автомобилларни қайд этиш қўлда эмас, балки рақамли эканлигини ва икки босқичда ўтишини айтди. «Инспектор маршрут бўйлаб ҳаракатланиб, планшет ёрдамида пуллик тўхташ зонасида турган ҳар бир автомобилни сканер қилади. Бу биринчи қайд этиш: давлат рақами ва вақт автоматик равишда тизимга тушади».
Такрорий сканерлашда тизим вақт белгиларини солиштиради. Агар бепул интервал (5 дақиқа) ошиб кетилган бўлса ва тўлов амалга оширилмаган бўлса, тизим буни қайд этади, шундан сўнг инспектор тўлов қилинмаганлиги тўғрисида хабарнома расмийлаштиради.
«5 дақиқалик интервал қисқа муддатли тўхташ — йўловчиларни тушириш ва чиқариш, жумладан фарзандни болалар боғчаси ёки мактабга олиб келиш ва автомобилга қайтиш учун атайлаб назарда тутилган», — дея таъкидлади компания. «Агар ота-она узоқроқ қолса — масалан, педагоглар билан суҳбатлашса ёки ташкилий масалаларни ҳал қилса, бу тўлиқ тўхташ ҳисобланади ва тўловга тортилади», — дейишди Poytaxt Parking‘да.
Компания бепул тўхташ даври сифатида 5 дақиқа етарлими ва уни ошириш режалаштирилганми, деган саволга «мактаблар, болалар боғчалари ва давлат муассасалари яқинидаги бепул интервални ўзгартириш муҳокама қилинмоқда, лекин бу мувозанатли ёндашув, ҳисоб-китоблар ва юкламани таҳлил қилишни талаб қилади» деб жавоб берди.
«Ижтимоий муассасалар атрофидаги тўхташ жойлари ҳеч қачон қисқа вақт ичида болаларни мактаб ёки болалар боғчасига олиб келадиган ҳайдовчилар сонича бўлмайди. Эрталабки ва кечки соатларда бу юзлаб болалар. Шаҳарнинг зич қурилиши шароитида бунчалик кўп тўхташ жойларини жисмонан яратиш мумкин эмас. Шунинг учун асосий вазифа — тўхташ жойларининг юқори айланишини таъминлаш, ҳар бир келаётган ота-она жой топиши, ЙҲҚ бузилишлари содир бўлмаслиги ва транспортга халақит берадиган иккинчи ва учинчи қаторлар пайдо бўлмаслиги», — дея баёнот берди компания.
Poytaxt Parking ҳозирда Тошкент ҳокимлиги ва бошқа идоралар билан биргаликда норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ўзгартиришлар ишлаб чиқилаётганини айтди. Улар қуйидагиларни мустаҳкамлайди:
- тўхташ жойларининг махсус турлари,
- фуқароларнинг айрим тоифалари учун имтиёзлар,
- кўп квартирали уйлар аҳолиси учун преференциялар ва резидент рухсатномалари.