Ўзбекистон миллий валютада 1 млрд доллар эквивалентига тенг бўлган суверен халқаро облигацияларини «тарихий минимал ставка» — 12,25 фоиз билан жойлаштирди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги хабар берди.
Облигацияларни жойлаштириш 2026 йил 1 апрель куни жаҳон молия бозорларида бўлиб ўтди ва бу сўмдаги суверен облигацияларнинг энг йирик чиқарилишига айланди. Таққослаш учун: шунга ўхшаш 3 йиллик қоғозларнинг даромадлилиги 2024 йилда 16,625 фоизни (3 трлн сўм), 2025 йилда эса 15,5 фоизни (6 трлн сўм) ташкил этган эди.
Жойлаштиришдан олдин АҚШ, Европа, Буюк Британия, Осиё ва Яқин Шарқ мамлакатларидан келган 32 та йирик инвестор иштирокида глобал аудиоконференция ўтказилди. Уларга «Ўзбекистон-2030» стратегияси мақсадлари, ислоҳотлар натижалари, жорий макроиқтисодий ҳолат ва келгуси режалар тақдим этилди.
Вазирликнинг қайд этишича, Яқин Шарқдаги геосиёсий кескинликка қарамай, инвесторлар Ўзбекистоннинг макроиқтисодий барқарорлиги ва амалга оширилаётган ислоҳотлар изчиллигини ижобий баҳолаган, бу эса суверен кредит рейтингининг яхшиланишида ўз аксини топган.
Кун давомида 50 га яқин хорижий инвесторлардан 23,4 трлн сўмлик талабномалар келиб тушди — бу дастлаб таклиф қилинган ҳажмдан тахминан тўрт баравар кўп демакдир.
Натижада 12,2 трлн сўмлик 3 йиллик облигациялар 12,25 фоиз даражасида жойлаштирилди, бу ички бозордаги ставкалардан ўртача 14 базис пунктига паст.
Идоранинг таъкидлашича, глобал ноаниқлик фонида минтақадаги кўплаб эмитентлар миллий валютадаги облигацияларини анча юқори ставкаларда жойлаштирмоқда. Ўзбекистоннинг ушбу битими Марказий ва Шарқий Европа, Яқин Шарқ ҳамда Африка мамлакатлари орасида миллий валютадаги қоғозларни жойлаштириш ҳажми бўйича охирги 15 йилдаги энг йириги бўлди.
Шунингдек, ушбу облигацияларни GBI-EM (Government Bond Index — Emerging Markets) индексига киритиш имконияти кўриб чиқилмоқда. Бу тахминан 300 млрд доллар миқдоридаги активларни бошқарувчи янги инвесторларни жалб қилиши ва келгусида қарз олиш қийматини пасайтиришга хизмат қилиши мумкин.
Жойлаштиришдан жалб қилинган маблағлар 2026 йилги бюджет тўғрисидаги қонунга мувофиқ давлат бюджети тақчиллигини молиялаштиришга йўналтирилади. Бюджет тақчиллиги 60,1 трлн сўмни ташкил этиши кутилмоқда ва у ЯИМга нисбатан 3 фоиздан ошмаслиги керак.
Еврооблигация — эмитент учун хорижий бўлган валютадаги узоқ муддатли қимматли қоғозлар. Евробондлар халқаро ташкилотлар, ҳукуматлар, йирик корпорациялар томонидан узоқ муддатга — 1 йилдан 40 йилгача бўлган муддатга пул маблағларини олиш мақсадида чиқарилади. Муайян вақтдан кейин уларни қайта сотиб олиш амалга оширилиши лозим. «Евро» қўшимчасига қарамай (биринчи бундай қимматли қоғозлар Европада пайдо бўлган), бугунги кунда улар турли бозорларда турли валюталарда чиқарилмоқда.