Ўзгидромет июль ойининг бошларида Ўзбекистонга кучли иссиқлик кириб келишидан огоҳлантирди. Мамлакат ҳудудига жанубдан жуда иссиқ ҳаво кириб келиши кутилмоқда. Ҳаво ҳарорати +40…+43 даражагача, баъзи жойларда +44…+46 даражагача кўтарилади.
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг Ўзбекистондаги офисининг эслатишича, экстремал иссиқлик тез фурсатда касалхонага ётқизишга ёки ҳатто ўлимга олиб келиши мумкин, шунинг учун ҳар қандай иссиқлик ҳақидаги огоҳлантириш тезкор чоралар кўриш учун сигнал бўлиши керак.
ЖССТ ўзингизни ва яқинларингизни қизиб кетиш ва иссиқликдан куйишдан ҳимоя қилиш бўйича тавсияларни эълон қилди.
Иссиқда қолмасликка ҳаракат қилинг
- Энг иссиқ соатларда бино ичида қолиш ва оғир жисмоний юкламалардан сақланиш керак.
- Кўчада сояда туриш керак. Қуёшда бўлганда атроф-муҳитнинг субъектив ҳарорати 10-15 даража юқорироқ сезилиши мумкин.
- Кунига икки-уч соат салқин жойда ўтказинг.
- Чўкиш хавфини эсда тутинг ва ҳеч қачон ёлғиз чўмилманг.
- Иссиқлик ҳақидаги расмий огоҳлантиришларни кузатиб боринг.
Уйда салқинликни сақлаш
- Қоронғу тушгандан кейин, кўчадаги ҳарорат бино ичидагидан паст бўлганда, салқин тунги ҳаво кириши учун деразаларни очиш керак.
- Кундузи, кўчадаги ҳарорат бино ичидагидан юқори бўлганда, деразалар, жалюзи ва тўғри қуёш нурларини тўсиб қўядиган ёпқичларни ёпиш керак. Бундан ташқари, имкон қадар кўпроқ электр жиҳозларини ўчириш лозим.
- Электр вентиляторлардан фақат ҳарорат +40 даражадан паст бўлганда фойдаланиш керак. Ҳарорат юқори бўлганда, вентилятор тананинг қизишига олиб келади.
- Агар кондиционер ишлатилса, ҳароратни +27 даражага ўрнатиш ва электр вентиляторни ёқиш афзал. Бино ичидаги ҳарорат субъектив равишда 4 даража пастроқ қабул қилинади. Бунинг ёрдамида бинони совитиш учун сарфланадиган электр энергиясининг 70% гача тежаш мумкин.
- Эсда тутиш керакки, кўчадаги соя бино ичидагидан салқинроқ бўлиши мумкин.
Тананинг қизиб кетиши ва сувсизланишидан сақланиш
- Енгил ва кенг кийимлар кийиш, «нафас олувчи» чойшаблардан фойдаланиш керак.
- Вақти-вақти билан салқин душ қабул қилиш ёки чўмилиш, шунингдек, терини нам мато ёки спрей билан намлаш ёки салгина намланган кийим кийиш керак.
- Мунтазам равишда сув ичиш муҳим – соатига 1 стакан сув ва кунига камида 2-3 литр.
- Иссиқлик айниқса хавфли бўлган танишларнинг аҳволи билан мунтазам равишда қизиқиш керак, айниқса 65 ёшдан ошган кексалар, юрак, ўпка, буйрак касалликлари ва ногиронлиги бўлган одамлар, шунингдек, ёлғиз одамлар.
Чақалоқлар ва болаларни ҳимоя қилиш
- Ҳеч қандай шароитда болаларни ёки ҳайвонларни тўхтаб турган автомобилларда қолдириш мумкин эмас, катта ёшлининг йўқлиги қанча давом этишидан қатъи назар, чунки машина салони хавфли ҳароратгача тез қизиб кетиши мумкин.
- Энг юқори соатларда болалар тўғри қуёш нурлари остида бўлмаслиги керак, сояда ёки бино ичида қолиш лозим. Соя субъектив иссиқлик ҳиссини 10 даражадан кўпроққа камайтириши мумкин.
- Болалар аравачасини қуруқ мато билан ёпиш мумкин эмас – бу унинг ичида иссиқликни оширади. Бунинг ўрнига, ҳароратни пасайтириш учун вақти-вақти билан намлаб турадиган юпқа нам матодан фойдаланиш керак. Қўшимча салқинлик манбаи сифатида портатив вентилятордан фойдаланиш мумкин.
- Болани қуёш нурларидан ҳимоя қилиш учун уни терини ёпадиган енгил, кенг кийимда кийинтириш, бошини кенг қумғонли панама билан ёпиш, кўзойнак ва қуёшдан ҳимояловчи кремдан фойдаланиш яхшироқдир.
Иссиқлик ва соғлиққа таъсири ҳақида батафсил маълумотни ЖССТ материалларида топиш мумкин.