Таниқли ҳуқуқшунос ва давлат қурилиши ҳамда маъмурий ҳуқуқ соҳасидаги олим — юридик фанлари доктори, профессор Исо Аҳлиманович Ҳамедов 73 ёшида вафот этди. У кўп йиллар давомида Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университетида (ЖИДУ) дарс берган ва у ерда Давлат қурилиши ва оммавий ҳуқуқ марказига раҳбарлик қилган.
«Исо Аҳлиманович «Газета»нинг доимий колумнисти ва яқин дўсти бўлиб, бир неча йил давомида сайтда йигирмага яқин мақола чоп эттирган, — деб эслайди сайт ҳаммуассиси Азамат Атаджанов. — У ҳазиллашиб ўзини «Газета»га нисбатан «бир муҳаббатли» деб атарди, мақолаларни айнан шу ерда чоп этишни афзал кўришини таъкидларди».
Исо Ҳамедов 1975 йилда Тошкент давлат университетининг юридик факультетини имтиёзли диплом билан тамомлаган. Ўзи туғилган факультетда, Адлия вазирлиги, Президент Aппарати, Вазирлар Маҳкамаси, Ташқи ишлар вазирлигида ишлаган.
Давлат ва жамоат қурилиши соҳасидаги кўплаб норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини, Маъмурий ислоҳот концепциясини, Ўзбекистонни ривожлантириш стратегияларини ишлаб чиқишда иштирок этган. Кўплаб илмий асарлар, дарсликлар ва қўлланмалар муаллифи. Бир неча авлод ҳуқуқшуносларни тарбиялаган.
Давлат қурилиши ва оммавий ҳуқуқ маркази директори ўринбосари Игорь Цай устози, ҳамкасби ва дўсти ҳақидаги хотираларини ўртоқлашди.
«Исо Аҳлиманович Ҳамедов билан биз 30 йиллик йўлни бирга босиб ўтдик. Биз 1995 йилда, мен ЖИДУнинг иккинчи курсида ўқиётганимда танишганмиз. Кейинчалик у менинг илмий раҳбарим бўлди. Университетни тугатганимдан сўнг, у раҳбарлик қилган «Давлат қурилиши ва ҳуқуқи» кафедрасида дарс бериш учун қолдим.
Исо Аҳлиманович менинг таҳлилга бўлган қизиқишимни сезиб, мени эксперт-таҳлилий вазифаларни бажаришга жалб қила бошлади. Кейин маъмурий ҳуқуқ ислоҳоти бўлди, уни биз узоқ 2005 йилда бирга бошлаганмиз ва жорий йилда «Газета»даги мақола билан унинг 20 йиллигини нишонладик. Бу вақт ичида профессор Ҳамедов билан бирга «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги қонунни (МТТҚ) қабул қилиш бўйича учта қонун ижодкорлиги кампаниясидан ўтдик. Охирги кампания ҳали якунланмади. Исо Аҳлиманович, афсуски, МТТҚнинг янги таҳририни кўрмади. У тез орада қабул қилинади деб умид қиламиз.
Сўнгги 12 йил давомида биз Давлат қурилиши ва оммавий ҳуқуқ марказида ишладик. Бу вақт ичида биз «Ўзбекистон Республикасининг замонавий маъмурий ҳуқуқи» номли янги дарслик, давлат бошқаруви, маъмурий ҳуқуқ, давлат хизматлари ва давлат хизмати, регуляторлик ислоҳоти, маҳаллий бошқарув ислоҳоти бўйича кўплаб таҳлилий материаллар, ўқув ва услубий қўлланмалар тайёрладик. Исо Аҳлиманович доимо давлатпарвар бўлган. Ва бизга, ўз шогирдларига конструктив танқид руҳини сингдирган. У экспертлик ишида конструктивликни яхши оҳанг деб билган, давлатга нисбатан ҳеч қачон салбий муносабатга йўл қўймаган. Гарчи доимо ислоҳотларнинг муаммолари ва чақириқлари ҳақида ҳақиқатни айтган бўлса-да.
Профессор Ҳамедов бутун ҳаётини оммавий-ҳуқуқий ислоҳотга хизмат қилишга бағишлади. Биз беқиёс йўқотишга учрадик. Аммо Оммавий ҳуқуқ маркази жамоаси ўз раҳбарининг ишини давом эттиришга қатъий қарор қилган. Маъмурий ҳуқуқ ислоҳотидаги муваффақиятлар — марказ директори, таниқли фан арбоби ва эксперт, профессор Исо Аҳлиманович Ҳамедов хотирасига энг яхши ҳурмат».
Қонунчилик ва ҳуқуқий сиёсат институтининг иқтисодий соҳадаги қонунчилик сектори мудири, ю.ф.д., профессор Комил Рашидов «Газета»га шундай деди: «Исо Аҳлиманович мамлакатимизда давлат бошқарувини марказсизлаштириш, давлат фуқаролик хизмати механизмларини такомиллаштириш концепциясини фаол илгари сурди. У маъмурий ҳуқуқ ва халқаро ҳуқуқ дипломатларининг ўз мактабини яратди. Унинг илмий изланишлари мамлакатимиздаги ислоҳотларга катта таъсир кўрсатди».
Халқаро миграция ташкилотининг мигрантларга ёрдам ва ҳимоя қилиш бўлими раҳбари Ксения Рижкова шундай таъкидлади: «Ўзбекистондаги ҳар бир ҳуқуқшунос уни — Исо Аҳлиманович Ҳамедовни билади. Муболағасиз, айтиш мумкинки, у маҳаллий юриспруденция ва давлат бошқарувининг асосчи оталаридан бири, жаҳонга машҳур маъмуриятчи-ҳуқуқшуносдир».
«У доимо олдинга қараб, мамлакат учун ижобий ғоялар ва энг яхши ўзгаришларни тарғиб қилган. Унинг номи тараққиёт ва давлат хизмати ҳамда давлат бошқарувининг ривожланиши билан боғлиқ», — деди.
«Исо Аҳлиманович энг ёш ёшда ҳам истеъдодларни таний олишдек ноёб қобилиятга эга эди. Кенг қалбли инсон бўлган у, бутун ҳаёти давомида тажрибасини ёш кадрлар билан саховатлилик билан ўртоқлашди, энг яхшиларини тарбиялаб, уларни мамлакатимиз манфаати учун ўстирди. У ажойиб ўқитувчи, устоз, дўст ва ҳамкасб эди».
«Бундай инсон мангу яшаши керакдек эди. Шунинг учун ҳам унинг вафоти барчамиз учун тузатиб бўлмас йўқотишдир. Бугун мамлакат ўзининг энг яхши ўғилларидан биридан етим қолди», — деди ҳуқуқшунос.
«Тараққиёт стратегияси» маркази ижрочи директори Элдор Тўляков шундай таъкидлади: «Исо Аҳлиманович ўз талабалари, ҳамкасблари ва уни таниган ҳар бир инсоннинг хотирасида фаол, илғор, камтар, ҳалол ва ўз ишига содиқ инсон сифатида абадий қолади».
«Унинг бой илмий мероси — асарлари — ҳуқуқ ва давлат бошқаруви соҳасида муҳим илмий ва таълимий манба сифатида алоҳида ўрин тутади. Шубҳасиз, бу асарлар келажакда ҳам тадқиқотчилар, амалиётчилар ва ёш авлод учун қимматли қўлланма, илҳом ва маънавий ривожланиш манбаи бўлиб хизмат қилади», — деди у.
«Бу мамлакат учун катта йўқотиш, — деди Демократия ва инсон ҳуқуқлари институти директори Сайёра Хўжаева. — У каби инсонлар жуда кам учрайди… У ҳақида ўтган замонда гапириш жуда оғир. Биз у билан ўтган ҳафтадагина суҳбатлашгандик, ва у доимгидек оптимистик кайфиятда, тетик ва яхши ҳолатда эди».
«Унинг бутун илмий ва педагогик фаолияти маъмурий ҳуқуқ ва маъмурий юстицияни ривожлантириш билан боғлиқ эди. У академик қатъийликни давлат бошқарувининг амалий вазифаларини тушуниш билан уйғунлаштирган ҳолда, маъмурий ислоҳотлар, давлат хизмати ва маъмурий тартиб-таомиллар масалалари билан чуқур ва тизимли шуғулланган республикадаги кам сонли олимлардан бири эди», — деб ёзди Президент ҳузуридаги Стратегик ривожланиш ва ислоҳотлар агентлигининг Натижаларни бошқариш гуруҳи координатори Азиза Умарова.