Эрон сўнгги ўн йилликлар ичидаги энг жиддий сув инқирозига дуч келди. Агар мамлакатни қамраб олган қурғоқчилик давом этса, 10 миллиондан ортиқ аҳолиси бўлган Теҳрон яшаш учун яроқсиз бўлиб қолиши мумкин, дея огоҳлантирмоқда ҳукумат, деб ёзади Reuters.
Ҳукумат куз охирида ёғингарчилик бўлишига умид қилмоқда, бироқ прогнозлар ноқулай бўлиб қолмоқда. Эрон энергетика вазири Аббос Алиабади тез орада Теҳронда сув таъминотини чеклашга тўғри келиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.
«Баъзи тунларда биз сув таъминотини нолгача камайтиришимиз мумкин», — деди.
Ҳукумат шунингдек, ҳаддан ташқари кўп сув сарфлайдиган уй хўжаликлари ва корхоналарга жарима солиш режаларини эълон қилди.
«Агар биз нормалаштирсак ҳам, лекин ёмғир ёғмаса, бизда умуман сув бўлмайди. Улар (фуқаролар) Теҳрондан эвакуация қилишга мажбур бўлишади», — деди Эрон президенти Масъуд Пезешкиан 2025 йил 6 ноябрда.
Шу билан бирга, Эроннинг Tasnim ахборот агентлиги Теҳронда сув ўчирилиши — асосан кечаси — аллақачон бўлаётгани ҳақида хабар берди. Tabnak агентлигининг ёзишича, пойтахтнинг баъзи туманларида сув таъминоти 00:00 дан 5:00 гача ўчирилмоқда.
Сув инқирози нима сабаб бўлди
Al Jazeera таъкидлашича, Эрон кетма-кет олтинчи йилдирки қурғоқчилик билан курашмоқда. 2025 йил сентябрь охирида тугаган ўтган сув йили кузатувлар тарихидаги энг қуруқ йиллардан бири бўлган, 2025 йил эса бундан ҳам ёмонроқ бўлиши мумкин. Жумладан, 2025 йил ноябрь ойи бошига келиб Эронда 2,3 мм ёғингарчилик қайд этилган, бу ўша давр учун ўртача тарихий кўрсаткичдан 81% кам. Теҳронда эса умуман ёғингарчилик бўлмади — 100 йил ичида биринчи марта.
Камида 19 та йирик сув омбори (Эрондаги барча амалдаги сув омборларининг қарийб 10%) бутунлай қуриб қолиш арафасида, уларнинг сув захираси 5%дан кам. Ўнлаб бошқа сув омборларидаги вазият ҳам бундан яхши эмас.
Теҳронни сув билан таъминловчи 5 та йирик сув омборининг аксарияти ўртача 10%дан камроқ тўлган.
Теҳрон ва Алборз вилоятини сув билан таъминловчи Қараж сув омбори оғир аҳволда, деб ёзади BBC News.
«Мен умримда бунчалик суви камайиб қолганини кўрмаганман», — деди ирон давлат телевидениеси эфирида ёши катта маҳаллий аҳоли вакили.
Қараждаги тўғон бошқарувчиси Муҳаммад-Али Муаллам ўтган йилга нисбатан ёғингарчилик миқдори 92%га қисқарганини қайд этди.
«Резервуаримизда 8% сув қолди, ва унинг деярли ҳаммаси фойдаланишга яроқсиз — бу «ўлик сув» деб аталади», — деди.
Reuters’нинг ёзишича, Эрондаги сув инқирозининг сабаблари фақатгина ёғингарчиликнинг камлигида эмас. Маҳаллий экспертларнинг фикрича, ўнлаб йиллар давомида самарасиз бошқарув, жумладан, ҳаддан ташқари кўп тўғонлар қуриш, ноқонуний қудуқ қазиш ва самарасиз қишлоқ хўжалиги усуллари сув ресурсларининг тугашига олиб келди.
Сувнинг доимий етишмаслиги Эрон ядро дастури билан боғлиқ санкциялар туфайли иқтисодий қийинчиликларни бошдан кечираётган эронликларнинг аҳволини янада оғирлаштирмоқда. Агентликнинг қайд этишича, буларнинг барчаси тартибсизликлар эҳтимолини оширади, гарчи ҳозирча норозилик намойишлари кузатилмаётган бўлса-да.