2025 йилда Ўзбекистонда 106,5 мингта янги хонадон фойдаланишга топширилди, бу барча даврлар ичидаги энг юқори кўрсаткич бўлди. Бу ҳақда Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси Шерзод Қудбиев 2026 йил 3 февраль куни Президент Шавкат Мирзиёев ҳузурида ўтган тақдимотда маълум қилди.
«2025 йилда 106,5 мингта янги хонадон фойдаланишга топширилди. Бу Янги Ўзбекистондаги энг катта кўрсаткич», — деди у «O‘zbekiston 24» телеканали сюжетида.
Бироқ бу 2025 йил учун белгиланган режадан (135 мингта) 28,5 мингтага кам дегани. 2025 йил давомида жами 1936 та уй қурилган бўлиб, бу 2019 йилдагига (1324 та) нисбатан қарийб 1,5 баравар кўп.
Қудбиевнинг сўзларига кўра, қурилиш ҳажми рекорд даражада бўлишига қарамай, ҳозирги суръатлар ҳали ҳам аҳолининг табиий ўсишини қопламаяпти.
«Ҳатто шунда ҳам биз табиий ўсишни қопламаяпмиз — яна 93,5 мингта хонадон етишмаяпти», — деди у ва йил давомида мамлакатда 200 мингта оила ташкил топишига аниқлик киритди.
Қўмита раҳбари 2040 йилгача бир кишига тўғри келадиган уй-жой майдонини 18,9 кв. метрдан 23 кв. метргача ошириш учун қурилиш кўламини сезиларли даражада кенгайтириш зарурлигини эслатиб ўтди.
«Сиз қўйган мақсадга — ҳар бир кишига 23 квадрат метр уй-жой кўрсаткичига эришиш учун 2040 йилга бориб йилига 280 мингта хонадон қуриш даражасига чиқишимиз керак. Биз ўз олдимизга шундай маррани қўйдик ва унга албатта эришамиз, муҳтарам президент», — дея баёнот берди Қудбиев.
Унинг аниқлик киритишича, 2025 йилда топширилган барча 106,5 мингта хонадон кадастр ҳисобидан ўтган ҳамда девелоперлар томонидан ва якка тартибдаги уй-жой қурилиши доирасида барпо этилган.
Қудбиев энг муҳим янгиликлардан бири сифатида уй-жой қурилишини режалаштиришнинг мутлақо янги тизимини назарда тутувчи фармон лойиҳаси тайёрланганини айтди.
«Биз янги тизимни таклиф қиляпмиз: худди бюджетни режалаштириш каби, уй-жой дастурлари ҳам муддатлари бўйича олдиндан белгилаб қўйилади — ким топширади, қандай келишилади ва қайси тартибда амалга оширилади», — деди.
Унинг сўзларига кўра, бюджет тизимига ўхшаш уч йиллик прогноз ҳам жорий этилади.
«2026 йил учун кадастрдан ўтган 140 мингта хонадон қуриш режасини қўйяпмиз. Кейинчалик, 2040 йилгача кўзланган даражага чиқиш учун ҳажмлар йилдан-йилга ошиб боради», — деди қўмита раиси.
Чиқишда уй-жой фондини реновация қилиш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. 2025 йилда топширилган уй-жойларнинг 15 фоизи реновация ҳиссасига тўғри келган бўлса, келажакда бу кўрсаткични сезиларли даражада ошириш режалаштирилган.
«Бироқ биз бу кўрсаткични Сиз бизга ўргатган ва Янги Ўзбекистон ғоясига мос келадиган даражага етказишимиз керак. Сиз қандай қуриш кераклигини кўрсатиб бердингиз, бутун бир индустрия шаклланмоқда. 2040 йилга бориб реновация ҳисобига қурилган хонадонлар сонини йилига 170 мингтага етказишимиз керак — бу барча янги уй-жойларнинг 60 фоизини ташкил этади», — деди Қудбиев.
Эслатиб ўтамиз, йиғилишда бугунги кунда қурилишга рухсат олиш 9 босқични ўз ичига олиши ва 90–120 кун вақт олиши таъкидланган эди. Халқаро амалиётда ready-to-build land («қурилишга тайёр ер») механизми туфайли бу муддат 7–15 кунгача қисқаради.
Президент Ўзбекистонда ҳам шунга ўхшаш тизимни жорий этишни маъқуллади — барча тайёргарлик жараёнлари ер участкалари аукционга чиқарилгунга қадар якунланади, ғолиб эса автоматик равишда ҳужжатларнинг тўлиқ пакетини олади. Қурилишга тайёр бўлмаган ерларни савдога чиқаришни тақиқлаш режалаштирилмоқда.