Ўзбекистонда 9579 та кўп квартирали уйлар зилзилага бардошлилик ва сейсмик хавфсизлик талабларига мувофиқлиги юзасидан текширилди. 87% объект (8337 та уй) нормативларга мос деб топилди, дея хабар беради Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат инспекцияси.
Бироқ, 1242 та бинода инструментал-техник текширувлар талаб этилади. Ҳозиргача 336 та уйда шундай текширувлар ўтказилган:
- 297 тасининг сейсмик мустаҳкамлиги тасдиқланди;
- 71 таси мустаҳкамлашни талаб қилади;
- 1 та бино сейсмик жиҳатдан заиф деб топилди.
Қурилиш сифати паст бўлган 396 та объект бўйича материаллар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга топширилди. 200 га яқин ноқонуний қурилиш бўйича судларга даъво аризалари киритилди, 100 дан ортиғи аллақачон бузилган. Қурилиш нормаларини қўпол равишда бузиш билан боғлиқ 40 та ҳолатда жиноят иши қўзғатилди, тергов олиб борилмоқда.
Ноқонуний қўшимча қурилишлар ва қаватлар сонининг ошиши
Инспекция маълумотларига кўра, қаватлар сонини ўзбошимчалик билан ошириш бўйича 201 та ҳолат қайд этилган. Энг ёрқин мисоллардан бири — Тошкентнинг Яшнобод туманидаги уй бўлиб, унда қурувчи рухсат этилган 14 қават ўрнига 21 қават қурган, бу эса шаҳарсозлик нормаларига зид. Инспекциянинг 8 та ёзма кўрсатмасига қарамай, ишлар давом эттирилган. Қурилиш тўхтатилган, қўшимча қаватларни бузиш бўйича судга даъво аризаси киритилган, қўшимча қаватларнинг зилзилага бардошлилигини баҳолаш учун ишчи гуруҳ тузилмоқда.
Ҳудудий инспекциялар томонидан ўтказилган 242 208 та мониторинг текширувлари якунлари бўйича:
- 106 905 та ёзма кўрсатма берилди;
- қарийб 40 миллиард сўм миқдорида 2653 та маъмурий баённома тузилди;
- 712 та паст сифатли қурилиш-монтаж ишлари жойидаёқ буздириб ташланди.
2025 йил ҳолатига кўра, инспекция реестрида 27 372 та объект мавжуд бўлиб, уларнинг мониторинги давом этмоқда.
2025 йил июнь ойи ўрталарида президент ҳузуридаги тақдимот чоғида янги биноларнинг сейсмик чидамлилиги камида 9 балл бўлиши кераклиги айтилган эди. Ҳар бир лойиҳа бўйича комплекс хулоса шакллантирилади.
